Sanat üstüne

Olaylar çok karışık

Aşağıda resimlerini göreceğiniz Jeanne Lemer/Lemaire olarak da tanınan kadının bilinen ismi Jeanne Duval. On dokuzuncu yüzyıl Paris’inin önemli figürlerinden biri. Kendisi Haitili bir dansçı ve aktris. Duval’in ünlü olmasının en önemli sebebi ise Charles Baudelaire’in ilham perisi ve metresi olması. Yazılanlara göre çiftin ilişkisi yirmi seneden uzun sürmüş. Baudelaire, Duval’e “Vénus Noire” (Siyah Venüs) ve “gözde metresim” diye sesleniyormuş.

jeanne duval by baudelaire

Duval ile ilgili çok fazla bilgi yok. Olanlar ise çoğunlukla Fransızca. İşte bu yüzden size Google Translate’in Fransızca-İngilizce çevirisinden sıkılmadığım süre boyunca okuduklarımı anlatacağım (yani kısa bir yazı olacak). Yukarıdaki iki karakalem çalışma da Baudelaire’e ait. Şairin metresine Siyah Venüs diye isim takmasından, çizdiği resimlerinden ve Nadar‘ın Duval’in oynadığı bir vodvilden sonra aldığı notlardan anladığım kadarıyla kendisi bildiğimiz siyahi bir insanmış. Nadar notlarında ayrıca dansçının büyük göğüslerinden de uzun uzun bahsetmiş. Duval’in göğüs boyutlarının bu yazının konusuyla bir ilgisi olmadığından biz bu ayrıntıyı es geçebiliriz.

Bu noktada konu biraz ilginçleşiyor. Baudelaire’in sevgili arkadaşı Manet de Duval’in bir portresini yapmış. Tablonun ismi sizi çok şaşırtacak: Baudelaire’in Metresi Jeanne Duval Uzanırken. Bu eserle ilgili Duval’in Neş’e Erdok tarzı devasa elleri dışındaki en acayip şey Manet’nin siyahi kadını soluk renkli bir beyaz olarak çizmesi. Manet’nin bu yaptığının sebebini çok merak ediyorum. Kendisinin siyahileri çekinmeden ve üstelik de büyük başarıyla çizdiğini bildiğimden kendi kendime “neden? neden?” diye sorup duruyorum.

portrait-of-jeanne-duval-1862

Olayı daha da ilginçleştirmeye hazır mısınız? Öyleyse Gustave Courbet’nin başyapıtı kabul edilen Sanatçının Stüdyosu isimli tabloya bağlanalım. Buyrun:

gustave courbet - sanatcinin studyosu

Bu tabloda sağ tarafta ressamı ve çizdiği tabloyu izleyen burjuva çiftin arkasında kalan, bir şeyler okumaya dalmış beyefendi size tanıdık geldi mi? Gelmeyenler için söylüyorum, o kişi Charles Baudelaire’in ta kendisi.

courbet - artists studio detail - baudelaire

Tabloya yakından baktığınızda fark ediyorsunuz ki zengin çiftle şair arasında sadece gölgesi kalmış bir figür  var. Dikkatle incelerseniz sonrasında ressam tarafından silinmiş bu figürün Jeanne Duval olduğunu anlıyorsunuz.

courbet_duval

Peki, Courbet, Duval’i neden tablosundan çıkardı acaba? Eseriyle ilgili sanatsal bir kaygı mı yoksa dostu Baudelaire’in ricası mı? Baudelaire niye böyle bir şey rica etsin? İşte bunlar hep sorular, sorunlar.

Olaylar çok karışık. Anlamak zor. 160 sene sonra anlamaya çalışmak daha da zor.

Previous Post Next Post

Bir de bu yazilar var

5 Yorum

  • Reply Di 23/04/2015 at 11:11

    İşte zaman makinası tam da bu tip durumlar için gerekli!
    Şimdi işin yoksa çatla dur :(

  • Reply Non 11/05/2015 at 19:43

    Belki de Duval, Baudelaire’in çaldırıp kapatmaktan sıkıldığı eski lise çıktığıydı. Lise bitince aşkları da bitti?

    • Reply Bahar Malik 12/05/2015 at 16:09

      Her şey mümkün.

  • Reply Hande 18/05/2015 at 19:28

    Elinize sağlık.

  • Reply EmrePan 09/07/2015 at 15:15

    hüzünlü bir “sen bana bakmıyorken” örneği.

  • Yorum yazın