Sanat üstüne

Seni şakacı

Robert Doisneau nüktedan fotoğraflarıyla tanınan Fransız bir fotoğrafçı. Kendisi Le baiser de l’Hotel de Ville (Nazlı yare Hotel de Ville’de bir öpücük kondurdum, 60 yıldır konuşuluyor) isimli fotoğrafıyla hem dünya çapında hem de İstanbul’un bilumum kafe ve restoranlarında tanınan bir isim.

Doisneau, 1948 yılında Rue de Seine üzerindeki antikacı Galerie Romi’nin vitrinine yerleştirilmiş çıplak kadın tablosuna Parislilerin verdiği tepkileri fotoğraflamış. Bugün bu fotoğraflar hakkında birazcık konuşmak istiyorum. Ama önce “Bu Galeri Romi de ne?” diyenler için gelsin. Galerie Romi işte bu:

Bob Giraud et Romi au 15 de la rue de Seine 1947

Yukarıdaki fotoğrafta sağdaki adam Bob Giraud. Dönemin tanınmış gazeteci/şairlerinden biri. Doisneau’nun yakın arkadaşı olan Giraud, Galerie Romi’de çalışıyormuş. Soldaki afili beyin kim olduğunu bilmiyorum. Keza köpeğin de. Doisneau bu fotoğrafı 1947 yılında çekmiş. Fotoğrafçının arkadaşının çalıştığı bu antikacıda sık sık takıldığı biliniyor.

Vitrinin arka tarafındaki bu takılmaları sırasında, vitrine yerleştirilen çıplak kadın tablosuna gelip geçenlerin tepkisini gören Doisneau bu insanların fotoğraflarını çekmeye başlamış. Internet’te arama yaparsanız çoğunlukla erkek modellerin olduğu fotoğrafların konu edildiği ve erkeklerin çıplak kadın figüründe nasıl da gözlerini alamadıklarını anlatan yazılarla karşılaşacaksınız. Oysa durum bu değil. Kadınlar da erkekler kadar abartılı tepkiler vermişler. Örneğin aşağıdaki hanımefendiye bir bakın, ne demek istediğimi anlayacaksınız.

La Dame Indignee

Durumu soğukkanlılıkla karşılamayı başarmış başka bir kadın:

Doisneau Robert

Ve neler döndüğünü çözmeye ant içmiş bir diğeri:

Tableau de Wagner dans la vitrine de la galerie Romi

Gelelim erkeklerin tepkilerine. Onlarınki sayılarının fazla olması yüzünden daha çeşitli olmuş.

La vitrine de Romi

Romi

Robert Doisneau

Doisneau

RobertDoisneau

Tüm bu fotoğraflar arasında bence en ilginci aşağıdaki çiftin fotoğrafı. Sebebi ise kesinlikle adamın gözlerini çıplaktan alamazken, yanındaki kadının hararetli bir şekilde merkeze yerleştirilmiş tabloyu inceleyip hakkında yorum yapması değil. Sebebi sadece kadının merkeze yerleştirilmiş tabloyu inceleyip hakkında yorum yapıyor olması. Doisneau’nun çektiği bu kadar fotoğraf arasında merkeze yerleştirilmiş olan o tabloya bakan tek insan bu kadın. Ben de çeşitli platformlarda bu seriden örneklerle karşılaştığımda sık sık bunu düşünürüm: Acaba merkeze yerleştirilmiş tabloda ne var?

Sizce ne var?

Un regard oblique

Bu arada hatırlatmakta fayda var. Doisneau bu fotoğrafları çektiğinde sene 1948’miş. Düşünün 1948’in Paris’inde bir dükkanın vitrinine konan çıplak kadın tablosu bu büyüklükte ilgi çekebiliyor. Çok uzak ya da az medeni bir tarihten bahsetmiyorum. 1948’den bahsediyorum. Ne kadar enteresan. (Ya da sevdiğim bir arkadaşım olan Seyhan gibi yorumlayacak olursam: “Ne kadar da enteresan. Hmm… Belki de değil.”)

galerie Romi[Tüm fotoğrafların telif hakkı Doisneau’nun mirasçılarına ait olup Güzelonlu’da bilgilendirme amaçlı kullanılmıştır.]

Previous Post Next Post

Bir de bu yazilar var

6 Yorum

  • Reply Candan 17/12/2013 at 10:17

    Yıllar önce “görme biçimleri” ile ilgili bir ödev de kullanmıştım bu seriden bazı fotoğrafları. İncelemesi oldukça keyifli fotoğraflar açıkcası. Bu arada görmediyseniz Pera’daki Yıldız Moran sergisini de öneririm.

    • Reply Bahar Malik 17/12/2013 at 10:30

      Evet çok ilginçler değil mi? :) Benim de uzun süredir aklımdaydı. Bugünün gündemi dolayısıyla kendimi boşta hissedince blog’a da ekleyeyim dedim.

      Sergiye gitmedim henüz ama aklımda. Bu aralar bu tip konularda çok asosyalleştim maalesef :( Perşembe ya da Cuma 22:00’ye kadar açık oluyorlardı. O gün hangisiyse gidip gezeyim.

  • Reply Candan 17/12/2013 at 12:21

    Açıkcası benim de sergi durgunluğumu bıraktıran isim Yıldız Moran oldu.
    Müze, cuma günleri 22.00’a kadar açık.

    • Reply Bahar Malik 17/12/2013 at 13:23

      Süper! Cuma giderim bu durumda. Geçen sene Pera Müzesi’nin Pera Dostları kartından almıştım. Alırken de “sık sık giderim” diye düşünmüştüm. O günden beri yolum düşmedi. :)

  • Reply di 17/12/2013 at 13:05

    “Doisneau’nun çektiği bu kadar fotoğraf arasında merkeze yerleştirilmiş olan o tabloya bakan tek insan bu kadın.” diyorsun ya…
    Bence kadın merkezdeki tabloya bakmıyor ya da boş bakıyor. Hani yanındakiyle hararetli bir şekilde bir şeyi tartışıyorsundur da bi anlığına boşluğa bakarak konuşursun ya öyle.
    Ya da bu kadın çıplak kadına bakıyordu ve yanındaki adamla konuşuyordu. Bir an adama dönmek için kafasını çevirdi ve o hareketin ortasında Doisneau’ya yem oldu.

    • Reply Bahar Malik 17/12/2013 at 13:23

      Hayallerimi yıktın Didem :(

    Yorum yazın