{"id":1088,"date":"2011-10-09T13:56:58","date_gmt":"2011-10-09T18:56:58","guid":{"rendered":"http:\/\/guzelonlu.com\/blog\/?p=1088"},"modified":"2015-07-29T09:06:27","modified_gmt":"2015-07-29T07:06:27","slug":"19-hafta-bronte-ve-aliskanligi-kirmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/19-hafta-bronte-ve-aliskanligi-kirmak\/","title":{"rendered":"19. hafta: Bront\u00eb ve al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 k\u0131rmak"},"content":{"rendered":"

Bu da nedir diyenler i\u00e7in \u015furada<\/a> bir a\u00e7\u0131klama var.<\/p><\/blockquote>\n

David Lodge ve The Art of Fiction<\/em> projemi b\u0131rakmam\u0131n\/ara vermemin ana sebebi \u0130ngiliz yazarlar okumaktan s\u0131k\u0131lmamd\u0131. Fakat ge\u00e7en s\u00fcrede onlar\u0131n yerine daha iyilerini koyamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark ettim. \u00d6zellikle bu yaz okudu\u011fum t\u00fcm romanlar\u0131n Hollywood y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131n ba\u015frol oynad\u0131\u011f\u0131 filmlerinin \u00e7ekildi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce yanl\u0131\u015f yolda oldu\u011fuma kesinlikle emin olup David Lodgec\u0131\u011f\u0131ma geri d\u00f6nmeye karar verdim. Bu karar\u0131 vermemin \u00fczerinden aylar ge\u00e7ti. Fakat ancak bu ak\u015fam Charlotte Bront\u00eb ve onun ilk kez bu proje i\u00e7in okudu\u011fum roman\u0131 Villette<\/em> ile geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc kutlayabiliyorum.<\/p>\n

\"\"<\/a>Konuya ge\u00e7meden \u00f6nce Bront\u00eb karde\u015fler ile ilgili itiraflar\u0131m\u0131 da dinleyin l\u00fctfen: A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 k\u0131z karde\u015flerle aram pek iyi de\u011fildir. Niyetim k\u00f6t\u00fclemek de\u011fil ama yazd\u0131klar\u0131 hi\u00e7bir \u015feyin “bana g\u00f6re olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131” s\u00f6yleyerek durumu ge\u00e7i\u015ftirebilirim belki. Bu durumun g\u00f6rebildi\u011fim iki sebebi var. Birincisi karakterlerde kurguyla do\u011fru \u015fekilde beslenemedi\u011fine inand\u0131\u011f\u0131m ve katlanamad\u0131\u011f\u0131m bir kabal\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131. \u0130kincisi ise bunu nas\u0131l ba\u015fard\u0131klar\u0131n\u0131 bilmiyorum ama Bront\u00eb’lerin romanlar\u0131n\u0131 okurken bazen neler olup bitti\u011fini hi\u00e7 anlam\u0131yorum. Daha do\u011frusu ben bamba\u015fka bir \u015fey oluyormu\u015f zannederken sayfalar ge\u00e7tikten sonra okudu\u011fum her c\u00fcmleden yanl\u0131\u015f bir anlam \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark ediyorum. Bu kadar a\u00e7\u0131k bir dil kullan\u0131p her seferinde bana bunu yapmay\u0131 nas\u0131l ba\u015fard\u0131klar\u0131 ya\u015fam\u0131mdaki b\u00fcy\u00fck gizemlerden biri.<\/p>\n

David Lodge’\u0131n “Defamiliarization<\/em>” diye ba\u015fl\u0131k att\u0131\u011f\u0131 makalesini ilk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde bu gizemin \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fine inand\u0131m ama yan\u0131lm\u0131\u015f\u0131m. Defamiliarization,<\/em> Rus\u00e7a ostranenie<\/em> kelimesinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131. Bizde bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var m\u0131d\u0131r diye s\u00f6zl\u00fc\u011fe sordum: “Al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 k\u0131rmak” dedi. Ostranenie <\/em>kelimesini ortaya ilk kez Rus bi\u00e7imciler atm\u0131\u015f. K\u0131saca diyorlar ki: Bizler d\u0131\u015f d\u00fcnyada olanlar\u0131 bir s\u00fcre sonra kan\u0131ksar ve onlar\u0131 farkl\u0131 \u015fekilde g\u00f6rememeye ba\u015flar\u0131z. Edebi eserler (\u00f6zellikle de \u015fiir) bu kan\u0131ksamam\u0131z\u0131 kendine \u00f6zg\u00fc yap\u0131s\u0131 ve diliyle k\u0131rar ve al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 farkl\u0131 \u015fekilde g\u00f6rmemizi sa\u011flar. Bu konuyla ilgili 1917 y\u0131l\u0131nda Victor Shlovsky’nin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 makalede \u00f6rnek olarak Tolstoy’un okuyucunun al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir paragraf verilmi\u015f. Bu paragrafta Tolstoy, klasik bir operada sahne \u00fczerinde olanlar\u0131, operan\u0131n ne oldu\u011fu hakk\u0131nda fikri olmayan birinin a\u011fz\u0131ndan anlatm\u0131\u015f. B\u00f6ylece opera izleyicisi de olan okurlar\u0131n\u0131n \u00e7oktan kabullendikleri bir konuya farkl\u0131 bir a\u00e7\u0131dan bakm\u0131\u015f olmu\u015f.<\/p>\n

Tolstoy bu i\u015fi nerede yapm\u0131\u015f hat\u0131rlamad\u0131m ama Villette<\/em>‘te de \u00e7ok benzer bir sahne var. Kahraman\u0131m\u0131z Lucy Snowe para kazanmak i\u00e7in Avrupa’n\u0131n say\u0131l\u0131 ba\u015fkentlerinden biri olan Villette’e (Br\u00fcksel) geliyor. Burada bir k\u0131zlar okulunda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. Derken g\u00fcnlerden bir g\u00fcn bir resim sergisine gidiyor. Daha \u00f6nce resim sergisi gezmemi\u015f Lucy b\u00fcy\u00fck bir tablo ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor ve Bront\u00eb bu tabloyu bize Lucy’nin g\u00f6zlerinden tasvir ediyor. Bu eser klasik d\u00f6nem bir kad\u0131n betimlemesi ve devrine ait ak\u0131m\u0131n t\u00fcm \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yor. Bu y\u00fczden g\u00f6rsel sanatlarla biraz ilgili bir okur bu resime ait t\u00fcm detaylar\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131kla kabullenecek ve sorgulamayacakt\u0131r. Oysa Lucy, tabloyu \u00f6yle bir anlat\u0131yor ki okurun akl\u0131na birden R\u00f6nesans’\u0131n t\u00fcm kendine \u00f6zg\u00fc yanlar\u0131na “Neden?” sorusunu y\u00f6neltmek geliyor (“kad\u0131n neden \u00e7\u0131plak?”, “neden insan boyutlar\u0131ndan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck \u00e7izilmi\u015f?”, “neden baz\u0131 nesneler sa\u011fa sola da\u011f\u0131lm\u0131\u015f?”).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Her ne kadar i\u00e7imde yazar\u0131n\u0131n al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 k\u0131rmak gibi bir plan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na dair \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc hisler olsa da Charlotte Bront\u00eb, g\u00fc\u00e7l\u00fc feminist \u00f6\u011feler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kabul edilen Villette<\/em>‘inde bu i\u015fi David Lodge’\u0131n ilgisini \u00e7ekecek kadar iyi yapmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f.<\/p>\n

B\u00f6ylece bu haftay\u0131 tamamlay\u0131p elecek haftaya yelken a\u00e7\u0131yoruz. Yeni konumuz ve yazar\u0131m\u0131z bu sefer s\u00fcrpriz olsun. \u00c7\u00fcnk\u00fc hen\u00fcz ben de bilmiyorum.<\/p>\n

[1] Foto\u011fraflar \u015furadan<\/a> ve \u015furadan<\/a>. Telif haklar\u0131 foto\u011fraflara \u00e7ekenlere aittir. G\u00fczelonlu’da sadece bilgilendirme amac\u0131yla kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu da nedir diyenler i\u00e7in \u015furada bir a\u00e7\u0131klama var. David Lodge ve The Art of Fiction projemi b\u0131rakmam\u0131n\/ara vermemin ana sebebi \u0130ngiliz yazarlar okumaktan s\u0131k\u0131lmamd\u0131. Fakat ge\u00e7en s\u00fcrede onlar\u0131n yerine daha iyilerini koyamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark ettim. \u00d6zellikle bu yaz okudu\u011fum t\u00fcm romanlar\u0131n Hollywood y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131n ba\u015frol oynad\u0131\u011f\u0131 filmlerinin \u00e7ekildi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce yanl\u0131\u015f yolda oldu\u011fuma kesinlikle emin olup David Lodgec\u0131\u011f\u0131ma geri d\u00f6nmeye karar verdim. Bu karar\u0131 vermemin \u00fczerinden aylar ge\u00e7ti. Fakat ancak bu ak\u015fam Charlotte Bront\u00eb ve onun ilk kez bu proje i\u00e7in okudu\u011fum roman\u0131 Villette ile geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc kutlayabiliyorum.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3798,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[104],"tags":[266,105,267,268,107,265],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088"}],"collection":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1088"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3639,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088\/revisions\/3639"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}