{"id":3812,"date":"2015-08-21T13:48:31","date_gmt":"2015-08-21T11:48:31","guid":{"rendered":"http:\/\/guzelonlu.com\/blog\/?p=3812"},"modified":"2015-08-23T20:06:34","modified_gmt":"2015-08-23T18:06:34","slug":"bir-skagen-ruyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/bir-skagen-ruyasi\/","title":{"rendered":"Bir Skagen r\u00fcyas\u0131"},"content":{"rendered":"

\"Marie<\/a><\/p>\n

Bu ara Danimarka sanat\u0131yla biraz fazla i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131y\u0131m. Bu i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131n G\u00fczelonlu’ya yaz\u0131 olarak yans\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndayd\u0131m, ancak nas\u0131l bir yans\u0131ma olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin edemiyordum. Neyse ki bug\u00fcn bir gizem daha ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015ftu ve uzun s\u00fcredir kendimden bekledi\u011fim Danimarka sanat\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 yaz\u0131yorum.<\/p>\n

Danimarka tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde sanat merkezi ol(a)mam\u0131\u015f bir \u00fclke olmas\u0131na ra\u011fmen, olamam\u0131\u015f di\u011fer \u00fclkeler aras\u0131nda en \u015fansl\u0131lar\u0131ndan biri. 18. ve \u00f6zellikle 19. y\u00fczy\u0131lda zenginle\u015fen \u00fclkelerde, sanat\u0131n farkl\u0131 d\u00f6nemlerinin etkisini yava\u015f yava\u015f (hatta fazlas\u0131yla yava\u015f) g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Oysa Danimarka sistemli bir \u00e7al\u0131\u015fmayla 50-60 sene i\u00e7erisinde bu geli\u015fimi tamamlay\u0131p 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na gelindi\u011finde g\u00fcn\u00fcn ak\u0131mlar\u0131n\u0131 yakalayabilmi\u015f. Bunda gerekli kaynaklara ula\u015fabilecek kadar zengin, haritada o kaynaklara yak\u0131n ve o kaynaklar\u0131n ne oldu\u011funu fark edecek ve onlara de\u011fer verecek kadar ilgili olmalar\u0131n\u0131n katk\u0131s\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Danimarka sanat\u0131na damgas\u0131n\u0131 vuran bir ekip de \u00fclkenin en kuzeyindeki Skagen kasabas\u0131nda toplanan bir grup ressam olmu\u015f. 1850’lerde Skagen’e sadece deniz yoluyla ula\u015f\u0131labiliyormu\u015f. Kasabaya demiryolunun yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan gelen ilk ziyaret\u00e7i \u00fcnl\u00fc Hans Christian Andersen’mi\u015f. Andersen buran\u0131n o kadar \u00e7ok reklam\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015f ki bir s\u00fcre sonra sanat d\u00fcnyas\u0131 yazlar\u0131n\u0131 bu ufak bal\u0131k\u00e7\u0131 kasabas\u0131nda ge\u00e7irmeye ba\u015flam\u0131\u015f. \u00dcnl\u00fc Skagen ressamlar\u0131ndan Anna Ancher ise Andersen’in Skagen’i ilk kez ziyaret etti\u011fi g\u00fcnlerde kasabada d\u00fcnyaya gelmi\u015f. Grubun en \u00fcnl\u00fc ressam\u0131 Peder Severin Kr\u00f8yer, Skagen’e ilk kez 1882 senesinde gelmi\u015f. Skagen ressamlar\u0131 yazlar\u0131n\u0131 kasabada ge\u00e7irip k\u0131\u015flar\u0131 Fransa, \u0130ngiltere ya da Almanya’ya gidiyorlarm\u0131\u015f. Bu y\u00fczden de o d\u00f6neme ait t\u00fcm yeniliklerden haberleri olabiliyormu\u015f.<\/p>\n

Kr\u00f8yer bir Paris ziyareti s\u0131ras\u0131nda o g\u00fcnlerde \u015fehirde yeni yeni pop\u00fcler olmaya ba\u015flam\u0131\u015f foto\u011fraf makinelerinden sat\u0131n alm\u0131\u015f. Ressam bu makineyle sadece Skagen g\u00fcnlerini kay\u0131t alt\u0131na almakla kalmam\u0131\u015f. Ayn\u0131 zamanda resmini yapmak istedi\u011fi temalar\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7ekip foto\u011fraf \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015fmaya da ba\u015flam\u0131\u015f. Benim bu foto\u011fraflardan daha \u00f6nceden haberim yoktu. Foto\u011fraflara ve foto\u011fraflar\u0131n yans\u0131mas\u0131 olan tablolara birlikte bakmak o kadar ho\u015fuma gitti ki sizi bundan mahrum b\u0131rakmak istemedim.<\/p>\n

\"Kroyer<\/a><\/p>\n

Kr\u00f8yer’in en \u00fcnl\u00fc tablosu 1888 tarihli Hip, Hip, Hurrah!<\/em> olabilir. Bu tablo, Michael ve Anna Ancher’\u0131n 1884 y\u0131l\u0131nda evlerinde verdi\u011fi partiden bir an\u0131 betimler. Tablodaki ki\u015filer soldan sa\u011fa Martha M\u00f8ller Johansen ve e\u015fi ressam Viggo Johansen, Norve\u00e7li ressam Christian Krohg, Kr\u00f8yer, Anna’n\u0131n erkek karde\u015fi Degn Br\u00f8ndum, Michael Ancher, \u0130sve\u00e7li ressam Oscar Bj\u00f6rck, ressam Thorvald Niss, \u00f6\u011fretmen Helene Christensen, Anna Ancher ve k\u0131z\u0131 Helga Hencher’d\u0131r.<\/p>\n

Burada ufak bir parantez a\u00e7mak istiyorum. Peder Severin Kr\u00f8yer’in e\u015fi, ressam Marie Kr\u00f8yer’in hayat\u0131n\u0131 anlatan 2012 yap\u0131m\u0131 filmde bu sahne de canland\u0131r\u0131l\u0131r. Orada masada Marie de vard\u0131r. Oysa tablonun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde \u00e7ift hen\u00fcz tan\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. Dahas\u0131 P. S. Kr\u00f8yer, Helene Christensen ile bir ili\u015fki ya\u015famaktayd\u0131.<\/p>\n

Bu tabloya ilham veren a\u015fa\u011f\u0131daki foto\u011fraf benim \u00e7ok ho\u015fuma gitti. Kr\u00f8yer, 1884’te ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve 88’te tamamlad\u0131\u011f\u0131 tabloda Helga’y\u0131 b\u00fcy\u00fctmeyi de ihmal etmemi\u015f.<\/p>\n

\"Kroyer_Hip_hip_hurra_Photo\"<\/a><\/p>\n

Kr\u00f8yer \u00e7ifti Paris’te tan\u0131\u015f\u0131p a\u015f\u0131k olmu\u015flar ve k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde de evlenmi\u015fler. Bu evlili\u011fin sonu Severin’in psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar sebebiyle iyi olmam\u0131\u015f ama evli kald\u0131klar\u0131 s\u00fcre boyunca Severin, Marie’yi pek \u00e7ok tablosunda model olarak kullanm\u0131\u015f. Hatta bu konunun bir Wikipedia maddesi<\/a> bile var. A\u015fa\u011f\u0131da Severin’in \u00e7ekti\u011fi foto\u011fraf ve foto\u011fraf\u0131n ard\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 tablo var.<\/p>\n

\"marie<\/a><\/p>\n

P. S. Kr\u00f8yer’in Skagen sahillerini \u00e7izdi\u011fi t\u00fcm tablolar \u00e7ok g\u00fczel. Bunlar\u0131n en \u00fcnl\u00fclerinden biri de Marie ve Anna Ancher’\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yaparken betimledi\u011fi bu tablo.<\/p>\n

\"Kroyer<\/a><\/p>\n

Kr\u00f8yer, me\u011fer iki yak\u0131n arkada\u015f\u0131n bu anlar\u0131n\u0131 da \u00f6nce foto\u011fraflam\u0131\u015f. (Marie’nin elbisesi can yak\u0131yor.)<\/p>\n

\"Photograph<\/a><\/p>\n

G\u00fcller aras\u0131nda kitap okuyan Marie’nin tablosu insanda Skagen’e \u0131\u015f\u0131nlanma hissi uyand\u0131rm\u0131yor mu?<\/p>\n

\"Kroyer<\/a><\/p>\n

Ve daha fenas\u0131 tablodaki manzaran\u0131n abart\u0131 i\u00e7ermedi\u011fini g\u00f6rmek de\u011filse, ne?<\/p>\n

\"Peder<\/a><\/p>\n

Skagen ressamlar\u0131yla ile ilgili beni en \u00e7ok b\u00fcy\u00fcleyen \u015fey bir grup insan\u0131n (en az\u0131ndan bir s\u00fcreli\u011fine) kendi Cicely’lerini<\/a> yaratm\u0131\u015f olmalar\u0131 san\u0131r\u0131m. Ve tabii ki belirli \u015fartlar alt\u0131nda insan\u0131n kendi Skagen’ini yaratabilece\u011fine olan inanc\u0131m\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi.<\/p>\n

Skagen ile ilgili yazmaya devam edece\u011fimi zannediyorum. Bekleyip g\u00f6relim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu ara Danimarka sanat\u0131yla biraz fazla i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131y\u0131m. Bu i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131n G\u00fczelonlu’ya yaz\u0131 olarak yans\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndayd\u0131m, ancak nas\u0131l bir yans\u0131ma olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin edemiyordum. Neyse ki bug\u00fcn bir gizem daha ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015ftu ve uzun s\u00fcredir kendimden bekledi\u011fim Danimarka sanat\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 yaz\u0131yorum. Danimarka tarihin hi\u00e7bir d\u00f6neminde sanat merkezi ol(a)mam\u0131\u015f bir \u00fclke olmas\u0131na ra\u011fmen, olamam\u0131\u015f di\u011fer \u00fclkeler aras\u0131nda en \u015fansl\u0131lar\u0131ndan biri. 18. ve \u00f6zellikle 19. y\u00fczy\u0131lda zenginle\u015fen \u00fclkelerde, sanat\u0131n farkl\u0131 d\u00f6nemlerinin etkisini yava\u015f yava\u015f (hatta fazlas\u0131yla yava\u015f) g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Oysa Danimarka sistemli bir \u00e7al\u0131\u015fmayla 50-60 sene i\u00e7erisinde bu geli\u015fimi tamamlay\u0131p 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na gelindi\u011finde g\u00fcn\u00fcn ak\u0131mlar\u0131n\u0131 yakalayabilmi\u015f. Bunda gerekli kaynaklara ula\u015fabilecek kadar zengin, haritada o kaynaklara yak\u0131n ve o kaynaklar\u0131n ne oldu\u011funu fark edecek ve onlara de\u011fer verecek kadar ilgili olmalar\u0131n\u0131n katk\u0131s\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3814,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[796,892,797,798,799,894,893],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3812"}],"collection":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3812"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3827,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3812\/revisions\/3827"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3814"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}