{"id":3835,"date":"2015-09-17T12:34:51","date_gmt":"2015-09-17T10:34:51","guid":{"rendered":"http:\/\/guzelonlu.com\/blog\/?p=3835"},"modified":"2015-10-01T16:13:45","modified_gmt":"2015-10-01T14:13:45","slug":"bir-kitap-okudum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/bir-kitap-okudum\/","title":{"rendered":"Bir kitap okudum"},"content":{"rendered":"

\"new<\/a><\/p>\n

Ne zamand\u0131r ger\u00e7ek bir g\u00fcneyli han\u0131mefendi gibi davranmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark edip \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcmden bug\u00fcn sizleri “h\u00fc-h\u00fc\u00fc” diye selamlayarak merhaba diyece\u011fim. Nedense uzun s\u00fcredir G\u00fczelonlu’ya yazmam\u0131\u015f gibi hissediyorum. O y\u00fczden bu sat\u0131rlar\u0131 yazarken co\u015fku doluyum. G\u00fczelonlu bir s\u00fcredir, 2009’dan (ve \u00f6ncesinden) beri s\u00fcregelen dostlar k\u0131raathanesi havas\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p daha fazla insana ula\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Daha fazla ki\u015fiyle ili\u015fki halinde olman\u0131n \u00f6nceleri fark edemedi\u011fim avantajlar\u0131 varm\u0131\u015f. Bunlardan biri de g\u00fczel \u00f6neriler duymak.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, eskiden T\u00fcrk\u00e7e bas\u0131lan sanat kitaplar\u0131ndan nadiren haberim olurdu. Oysa bir s\u00fcredir \u00e7evremde “bak\u0131n bir de bu kitap var” diyen insanlar var ve ben bu sayede \u00e7ok g\u00fczel kitaplar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e okuyabiliyorum. Okudu\u011fum T\u00fcrk\u00e7e sanat kitaplar\u0131yla ilgili ayr\u0131ca bir yaz\u0131 haz\u0131rlamak niyetindeyim. O y\u00fczden bu konuyu uzatmayaca\u011f\u0131m. Bug\u00fcn \u00f6zellikle bir kitaptan bahsetmek istiyorum: Sel Yay\u0131nlar\u0131’ndan<\/a> \u00e7\u0131kan Serge Guilbaut’ya ait New York Modern Sanat D\u00fc\u015f\u00fcncesini Nas\u0131l \u00c7ald\u0131: Soyut D\u0131\u015favurumculuk, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve So\u011fuk Sava\u015f<\/em>.<\/p>\n

New York Modern Sanat D\u00fc\u015f\u00fcncesini Nas\u0131l \u00c7ald\u0131<\/em>‘n\u0131n ismini her tekrarlad\u0131\u011f\u0131mda kulaklar\u0131mda “dan-dan-dan-dan” diye Castle jenerik m\u00fczi\u011fi<\/a> \u00e7al\u0131yor. San\u0131r\u0131m bu y\u00fczden Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n \u00f6zellikle de Paris’in o g\u00fcne kadar ba\u015far\u0131yla el koydu\u011fu sanat\u0131n merkezi olma \u00fcnvan\u0131n\u0131n New York’a nas\u0131l kayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan bu kitab\u0131 bir polisiye okurmu\u015f heyecan\u0131yla okudum.<\/p>\n

\"ressamlar\"<\/a><\/p>\n

Bu kitapta Hercule Poirot’nun elinde \u015fu ipu\u00e7lar\u0131 vard\u0131: Sava\u015f d\u00f6neminde fakirle\u015fmi\u015f bir Avrupa, kendini Almanlara teslim ederek b\u00fcy\u00fck hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratan bir Paris, t\u00fcm bu felaket d\u00f6neminden \u00f6ncelikle kahraman, daha \u00f6nemlisi zengin olarak \u00e7\u0131kmay\u0131 ba\u015faran Amerika Birle\u015fik Devletleri ve paras\u0131n\u0131 nas\u0131l harcayaca\u011f\u0131n\u0131 bilemeyen zengin Amerikan orta s\u0131n\u0131f\u0131.<\/p>\n

Peki New York modern sanat d\u00fc\u015f\u00fcncesini nas\u0131l \u00e7ald\u0131? (dan-dan-dan-dan) Yani demek istedi\u011fim h\u0131rs\u0131z kimdi? Sakallar\u0131 ve fa\u00e7alar\u0131yla me\u015fhur Ger\u00e7ek Dandy’ler mi? Ger\u00e7ek Dandy’lere \u00f6zenmekten \u00f6lecek Ger\u00e7ek Skagenliler<\/a> mi? \u0130nan\u0131lmaz Ger\u00e7ek\u00fcst\u00fcc\u00fcler mi? Sanatlar\u0131ndan \u00e7ok az haberdar olabildi\u011fimiz ama \u00e7ok e\u011flendiklerine kal\u0131b\u0131m\u0131z\u0131 basaca\u011f\u0131m\u0131z M\u00fcthi\u015f \u0130talyanlar m\u0131? Yoksa “\u015fu bizim” Soyut D\u0131\u015favurumcular m\u0131?<\/p>\n

Kitab\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcne geldi\u011fimde heyecan doruktayd\u0131. Ger\u00e7ek Dandy’lerin Paris ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, Ger\u00e7ek Skagenliler’in Paris-Londra etkisinden fazla ileri gidemediklerinin, M\u00fcthi\u015f \u0130talyan grup Macchiaioli’lerin e\u011flenmekten ba\u015fka derdi olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca geriye sadece iki h\u0131rs\u0131z aday\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131. Yazar, beni \u0130nan\u0131lmaz Ger\u00e7ek\u00fcst\u00fcc\u00fcler’in bu i\u015fi yapabilece\u011fine inand\u0131rmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131 ki \u00e7\u0131lg\u0131n bir twist ile h\u0131rs\u0131zlar\u0131n “\u015fu bizim” Soyut D\u0131\u015favurumcular oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

\u0130\u015fte o h\u0131rs\u0131zlar!<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Tabii ki, bunu tahmin etmeliydim. Hem de en ba\u015f\u0131ndan. \u015eu \u00f6nde duran b\u0131y\u0131kl\u0131 yan bak\u0131\u015fl\u0131 optik ba\u015fkana bir baksan\u0131za. Kendisi K\u00f6yden \u0130ndim \u015eehire<\/em> se\u00e7melerinde rol\u00fc Tekin Akmansoy’a kapt\u0131rd\u0131ktan sonra kendini New York sanat camias\u0131na atm\u0131\u015f gibi de\u011fil mi?<\/p>\n

Ama beni en \u00e7ok hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratan Sel Yay\u0131nlar\u0131 oldu. B\u00f6ylesi heyecanl\u0131 bir kitab\u0131n sonunda ortaya \u00e7\u0131kacak h\u0131rs\u0131z\u0131 kitab\u0131n kapa\u011f\u0131na basmalar\u0131n\u0131 \u00e7ok ay\u0131plad\u0131m. Tek kelimeyle rezalet, iki kelimeyle b\u00fcy\u00fck rezalet!<\/p>\n

\"hirsizlar\"<\/a><\/p>\n

Yaz\u0131y\u0131 bitirmeden \u00f6nce size biraz kitab\u0131 anlatmak istiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc inanmazs\u0131n\u0131z, yaz\u0131y\u0131 yazmaya ba\u015flarken niyetim buydu.<\/p>\n

Guilbaut kitapta Modern Sanat’\u0131n do\u011fu\u015fu ve sonras\u0131nda bu fikrin ABD taraf\u0131ndan kendi taraflar\u0131na \u00e7ekilmesini, o g\u00fcnlerde d\u00fcnyan\u0131n halini (her zamanki gibi hali hal de\u011filmi\u015f), bu fikrin ABD taraf\u0131ndan nas\u0131l kabul edildi\u011fini ve ABD’deki sanat\u00e7\u0131lar\u0131n taklit edenden \u00f6rnek al\u0131nana nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcklerini anlat\u0131yor. Guilbaut, ABD devletinin bu konuyu bir devlet politikas\u0131 olarak ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da vurgulam\u0131\u015f. Her konuda d\u00fcnyaya y\u00f6n g\u00f6steren olma hedefinde olan ABD h\u00fck\u00fcmetinin yaratt\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015fman (Kom\u00fcnizm) kar\u015f\u0131s\u0131ndaki silahlar\u0131ndan biri de sanat olmu\u015f. Devletin deste\u011fi arkalar\u0131ndaym\u0131\u015f ama New York’un Modern Sanat d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u00e7alabilmesinin esas iki \u00f6nemli sebebi halk\u0131n (\u00f6zellikle de orta s\u0131n\u0131f\u0131n) birdenbire fena halde zenginle\u015fmesi ve sava\u015ftan harap halde \u00e7\u0131km\u0131\u015f Avrupa’n\u0131n (\u00f6zellikle de Paris’in) paras\u0131n\u0131 harcamak isteyen bu zengin Amerikal\u0131lara onlar\u0131n istedi\u011fi yo\u011funlukta cevap verememesi olmu\u015f. Kitapta \u00e7ok say\u0131da ilgin\u00e7 detay da var. \u00d6rne\u011fin, 1945 y\u0131l\u0131nda, ABD’de ufak bir Rembrandt’\u0131 5000-6000 dolara sat\u0131n alabiliyormu\u015fsunuz. (Hangimiz 1945 y\u0131l\u0131nda ya\u015fayan ABDli bir orta s\u0131n\u0131f birey olmak istemiyoruz ki?) Hatta i\u00e7inde Rubens, Rembrandt gibi ressamlara ait eserlerin oldu\u011fu bir resim koleksiyonuna 130.000 dolara sahip olabiliyormu\u015fsunuz.<\/p>\n

Kitab\u0131 okurken bana ilgin\u00e7 gelen bir di\u011fer konu da \u015fu oldu: Pollock, Kooning, Newman, Avery, Rothko gibi o d\u00f6nemin Amerikan ressamlar\u0131 aras\u0131ndan bir se\u00e7im yapmam gerekse di\u011ferlerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00e7ok be\u011fensem de her seferinde Rothko’yu se\u00e7erim. Genel kan\u0131n\u0131n da bu y\u00f6nde oldu\u011funu zannederdim. Oysa Guilbaut’nun anlatt\u0131klar\u0131ndan Amerikal\u0131lar\u0131n herkes bir yana Pollock bir yana tavr\u0131nda oldu\u011funu \u00f6\u011frendim. Kitab\u0131 okurken \u00f6yle bir nokta geliyor ki “Pollock, Modern Sanat d\u00fc\u015f\u00fcncesini tek ba\u015f\u0131na \u00e7alm\u0131\u015f olabilir mi?” diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye bile ba\u015fl\u0131yorsunuz.<\/p>\n

Aran\u0131zda okumak isteyenler olabilece\u011fi i\u00e7in kitapla ilgili detaylar\u0131 uzatmasam iyi olacak. Ancak yaz\u0131y\u0131 sonland\u0131rmadan \u00f6nce sizlerle \u00e7ok sevdi\u011fim bir foto\u011fraf\u0131 payla\u015fmak isterim. 1952 y\u0131l\u0131nda \u00e7ekilmi\u015f bu foto\u011frafta Jackson Pollock, Clement Greenberg, Helen Frankenthaler ve Lee Krasner plajda poz vermi\u015f. Bu foto\u011fraf\u0131 her g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde kendimi eski aile foto\u011fraflar\u0131na bak\u0131yormu\u015f gibi hissediyorum. Ve bu \u00e7ok g\u00fczel bir his.<\/p>\n

\"Jackson<\/a><\/p>\n

Modern Sanat ve \u00f6zellikle de Soyut D\u0131\u015favurumcularla ilgili kendi d\u00f6nemlerinde ve ne ilgin\u00e7tir ki bug\u00fcn bile yap\u0131lan ele\u015ftirilerden bahsederken Guilbaut bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015f, ho\u015fuma gitti, buraya da yazay\u0131m ve bu bizim veda c\u00fcmlemiz olsun:<\/p>\n

\n

“Bu sanat\u00e7\u0131lar, \u00e7a\u011f\u0131n sorunlar\u0131ndan ka\u00e7m\u0131yorlard\u0131 ama o sorunlar\u0131 ba\u015fka bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyorlard\u0131.”<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ba\u015fta da s\u00f6yledi\u011fim gibi sanat kitaplar\u0131yla ilgili yazmaya devam edece\u011fim. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n

[Bu arada kitab\u0131n kapak foto\u011fraf\u0131ndaki erkek egemenli\u011fine direnen tek bir kad\u0131n var fark ettiyseniz. Merak edenler i\u00e7in bu ki\u015fi ressam Hedda Sterne<\/a>]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ne zamand\u0131r ger\u00e7ek bir g\u00fcneyli han\u0131mefendi gibi davranmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark edip \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcmden bug\u00fcn sizleri “h\u00fc-h\u00fc\u00fc” diye selamlayarak merhaba diyece\u011fim. Nedense uzun s\u00fcredir G\u00fczelonlu’ya yazmam\u0131\u015f gibi hissediyorum. O y\u00fczden bu sat\u0131rlar\u0131 yazarken co\u015fku doluyum. G\u00fczelonlu bir s\u00fcredir, 2009’dan (ve \u00f6ncesinden) beri s\u00fcregelen dostlar k\u0131raathanesi havas\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p daha fazla insana ula\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Daha fazla ki\u015fiyle ili\u015fki halinde olman\u0131n \u00f6nceleri fark edemedi\u011fim avantajlar\u0131 varm\u0131\u015f. Bunlardan biri de g\u00fczel \u00f6neriler duymak. \u00d6rne\u011fin, eskiden T\u00fcrk\u00e7e bas\u0131lan sanat kitaplar\u0131ndan nadiren haberim olurdu. Oysa bir s\u00fcredir \u00e7evremde “bak\u0131n bir de bu kitap var” diyen insanlar var ve ben bu sayede \u00e7ok g\u00fczel kitaplar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e okuyabiliyorum. Okudu\u011fum T\u00fcrk\u00e7e sanat kitaplar\u0131yla ilgili ayr\u0131ca bir yaz\u0131 haz\u0131rlamak niyetindeyim. O y\u00fczden bu konuyu uzatmayaca\u011f\u0131m. Bug\u00fcn \u00f6zellikle bir kitaptan bahsetmek istiyorum: Sel Yay\u0131nlar\u0131’ndan \u00e7\u0131kan Serge Guilbaut’ya ait New York Modern Sanat D\u00fc\u015f\u00fcncesini Nas\u0131l \u00c7ald\u0131: Soyut D\u0131\u015favurumculuk, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve So\u011fuk Sava\u015f. New York Modern Sanat D\u00fc\u015f\u00fcncesini Nas\u0131l \u00c7ald\u0131‘n\u0131n ismini her tekrarlad\u0131\u011f\u0131mda kulaklar\u0131mda “dan-dan-dan-dan” diye Castle jenerik m\u00fczi\u011fi \u00e7al\u0131yor. San\u0131r\u0131m bu y\u00fczden Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n \u00f6zellikle de Paris’in o g\u00fcne kadar ba\u015far\u0131yla el koydu\u011fu sanat\u0131n merkezi olma \u00fcnvan\u0131n\u0131n New York’a nas\u0131l kayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan bu kitab\u0131 bir polisiye okurmu\u015f heyecan\u0131yla okudum.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3838,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[901,898,674,897,903,900,675,767,902,905,904,899],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3835"}],"collection":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3835"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3870,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3835\/revisions\/3870"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}