![\"Ellen](\"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Ellen_Andree_by_Felix_Nadar.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Bu yaz\u0131ya nas\u0131l ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum. Oysa anlatacak \u00e7ok \u015feyim var. Galiba daldan dala atlayan bir yaz\u0131 olmas\u0131ndan korkuyorum. Ama korkum bir \u015feye engel olamaz, bunun da fark\u0131nday\u0131m. \u0130sterseniz her \u015feyin nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatarak ba\u015flayay\u0131m. Bir \u015feylere ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlar\u0131n an\u0131lar\u0131 hep g\u00fczeldir ne de olsa.<\/p>\n
Orsay M\u00fczesi’nde “\u0130hti\u015fam ve Sefalet: Fuhu\u015fun Resimleri, 1850 – 1910” isimli bir sergi a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 okuyunca bunun m\u00fczeyi tekrar ziyaret etmek i\u00e7in iyi bir sebep oldu\u011funa karar verdim. M\u00fczeye turist kalabal\u0131\u011f\u0131na maruz kalmamak i\u00e7in uzun s\u00fcredir gitmiyordum. Hem sergiyi gezerim hem de koleksiyondan sevdi\u011fim eserleri bir kez daha g\u00f6r\u00fcr\u00fcm diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Sevdi\u011fim eserlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 sergilendikleri salonlar kapal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in g\u00f6remedim. Sergiyle ilgili ise (her zamanki gibi) eksiksiz bir sergi haz\u0131rlam\u0131\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen neden hayal etti\u011fim kadar zevk almad\u0131\u011f\u0131m\u0131 size uzun uzun anlatmak isterim. Ama \u015fimdi de\u011fil. Serginin benim ad\u0131ma en g\u00fczel s\u00fcrprizlerinden biri \u00c9douard Manet’nin La Prune (Erik) <\/i>isimli tablosunun Washington’dan Paris’e ziyarete gelmi\u015f olmas\u0131yd\u0131. B\u00f6ylece bu tabloyu ilk kez g\u00f6rebildim. Sergiden sonra da tablo ara s\u0131ra akl\u0131ma geldi ve onunla ilgili okumaya devam ettim.<\/p>\n
Bu okumalar\u0131m s\u0131ras\u0131nda daha \u00f6nce dikkat etmedi\u011fim (ve neden dikkat etmedi\u011fimi anlayamad\u0131\u011f\u0131m) bir \u015fey fark ettim. Manet’nin Erik<\/em>‘ine poz veren model ile Edgar Degas’n\u0131n \u00fcnl\u00fc tablosu Absent \u0130\u00e7enler<\/em>‘deki \u00fczg\u00fcn kad\u0131n ayn\u0131 insanlard\u0131 (ta-ta-ta). \u00c7ok y\u0131llar \u00f6nce “bu kad\u0131nlar ne kadar \u00e7ok benziyor” diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc hat\u0131rl\u0131yorum ama nedense ayn\u0131 insan olmalar\u0131na ihtimal vermemi\u015ftim.<\/p>\n Oysa \u00fcstteki ve alttaki tablolara bakarsan\u0131z kad\u0131nlar\u0131n ayn\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcn gibi ortada oldu\u011funu g\u00f6receksiniz. Hem Degas hem de Manet’ye modellik yapm\u0131\u015f bu kad\u0131n\u0131n ad\u0131 Ellen Andr\u00e9e. Andr\u00e9e, 1870’lerde \u00fcnl\u00fc ressamlara verdi\u011fi pozlarla \u00fcnl\u00fc olmu\u015f. Ayr\u0131ca, nat\u00fcralist tarzda oyunlar sergileyen bir tiyatroda da oyuncuymu\u015f. E\u011fer “\u0130hti\u015fam ve Sefalet: Fuhu\u015fun Resimleri, 1850 – 1910” sergisini gezmeseydim, kad\u0131n\u0131n sadece model ve oyuncu oldu\u011funa inan\u0131rd\u0131m. Ama bu sergi bana 1850-1910 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Paris’te model ve oyuncu olan \u00e7o\u011fu kad\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda hayat kad\u0131n\u0131 da oldu\u011funu \u00f6\u011fretti. Bu durumun Andr\u00e9e i\u00e7in ne kadar ge\u00e7erli oldu\u011funu ise bilmiyorum.<\/p>\n Olay\u0131 biraz daha ilgin\u00e7le\u015ftirelim. Ellen Andr\u00e9e sadece Degas ve Manet’ye poz vermemi\u015fti. Dikkatli g\u00f6zler, kendisini Pierre-Auguste Renoir’n\u0131n \u00f6l\u00fcms\u00fcz eseri Teknede \u00d6\u011fle Yeme\u011fi<\/em>‘nde de g\u00f6rebilir. Bu tabloda ortada bir diki\u015fte kadehi bitirecek gibi g\u00f6r\u00fcnen \u015fapkal\u0131 kad\u0131n Andr\u00e9e’nin ta kendisi. A\u015fa\u011f\u0131daki tabloda kad\u0131n\u0131 ay\u0131rt edemeyenler i\u00e7in \u00f6zel bir g\u00f6sterim haz\u0131rlad\u0131m. Buraya t\u0131klayarak<\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n Andr\u00e9e bu \u00fc\u00e7 ressama bir\u00e7ok kere poz vererek Paris’te \u00fcn kazanmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6rne\u011fin Manet’ye verdi\u011fi pozlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da sizler i\u00e7in bir araya getirdim. Bana kal\u0131rsa, bu tablolardaki en ilgin\u00e7 \u015fey kad\u0131n\u0131n her resimde ba\u015fka bir insanm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmesi.<\/p>\n Andr\u00e9e sadece \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fcklere poz vermemi\u015fti. Henri Gervex, Andr\u00e9 Gill, Alfred Stevens ve Florent Willems gibi ressamlar da kad\u0131n\u0131 model olarak kullanm\u0131\u015flard\u0131. Gervex’in Alfred de Musset’nin uzun bir \u015fiirinden esinlenerek \u00e7izdi\u011fi ve ilk sergilendi\u011finde skandal yaratan Rolla<\/em>‘s\u0131nda yatakta \u00e7\u0131plak uyuyan kad\u0131n Andr\u00e9e’dir. Musset \u015fiirinde fakirli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden fahi\u015felik yapmak zorunda kalan Marie isimli bir gen\u00e7 k\u0131zla tan\u0131\u015f\u0131p k\u0131za a\u015f\u0131k olan gen\u00e7 burjuva Jacques Rolla’n\u0131n \u00fcz\u00fcc\u00fc hik\u00e2yesini anlat\u0131r. Gervex’in \u00e7izdi\u011fi sahnede Marie yatakta uyurken pencerenin kenar\u0131nda duran Rolla k\u0131z\u0131 izler. Rolla bir s\u00fcre sonra zehir i\u00e7erek intihar edecektir. Tablonun skandal yaratmas\u0131n\u0131n sebebi Manet’nin Olympia<\/em>‘s\u0131n\u0131n skandal\u0131n\u0131n sebebiyle ayn\u0131d\u0131r. Sorun kad\u0131n\u0131n \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131nda de\u011fil, \u00e7\u0131plak kad\u0131n\u0131n bir fahi\u015fe oldu\u011funun tabloda vurgulanmas\u0131ndad\u0131r. Gervex, bu vurguyu yata\u011f\u0131n yan\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi korseyle yapm\u0131\u015ft\u0131r. Paris Salonu j\u00fcrisi taraf\u0131ndan “ahlaks\u0131z” bulunan tablo Olympia<\/em>‘n\u0131n aksine sergiye kabul bile edilmemi\u015fti.<\/p>\n Andr\u00e9e, Gervex’in bir di\u011fer tablosu Ameliyattan \u00d6nce’de ise hasta pozu vermi\u015fti.<\/p>\n![\"edouard](\"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Edouard_Manet_-_The_Plum.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n