{"id":4120,"date":"2017-01-11T14:45:30","date_gmt":"2017-01-11T12:45:30","guid":{"rendered":"http:\/\/guzelonlu.com\/blog\/?p=4120"},"modified":"2017-05-02T16:14:56","modified_gmt":"2017-05-02T14:14:56","slug":"sonunda-konuyu-edgar-degas-beye-baglayacagim-yazi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/sonunda-konuyu-edgar-degas-beye-baglayacagim-yazi\/","title":{"rendered":"Sonunda konuyu Edgar Degas Beye ba\u011flad\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131"},"content":{"rendered":"

<\/a><\/p>\n

Size bir \u015fey anlataca\u011f\u0131m:<\/p>\n

Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce Fondation Louis Vuitton’da a\u00e7\u0131lan Modern Sanat\u0131n Simgeleri: Shchukin (\u015eukin)\u00a0Koleksiyonu sergisine gittim. Sekizinci salona hen\u00fcz girmi\u015ftim ki aniden\u00a0“m\u00fcthi\u015f” bi\u00e7imde s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 hissettim ve bu s\u0131k\u0131nt\u0131 b\u00fct\u00fcn bedenime yay\u0131ld\u0131. O ana kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u015feyler:<\/p>\n

    \n
  1. Uyanmak zorunda kalmak ve so\u011fuk havada evden \u00e7\u0131kmak<\/li>\n
  2. Son anda yeti\u015fti\u011fim Louis Vuitton otob\u00fcs\u00fcnden kalabal\u0131k dolay\u0131s\u0131yla indirilmek (so\u011fukta yeni otob\u00fcs\u00fc beklemek)<\/li>\n
  3. Biletim olmas\u0131na ra\u011fmen biletsiz insanlarla (500 ki\u015fi civar\u0131) i\u00e7eri girmek i\u00e7in s\u0131ra beklemek (so\u011fukta)<\/li>\n
  4. A\u00e7 kalmak<\/li>\n
  5. Louis Vuitton binas\u0131na yapt\u0131klar\u0131 battaniye desenlerine sinirlenmek<\/li>\n<\/ol>\n

    \u015eunu da s\u00f6ylemeliyim. E\u011fer iyi bir sergide olsayd\u0131m bu ufak tefek m\u0131zm\u0131zlanmalar\u0131n hi\u00e7birini umursamayacakt\u0131m. Serginin yar\u0131s\u0131n\u0131 bitirdi\u011fimde birden parmak u\u00e7lar\u0131ma kadar yay\u0131lan s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n as\u0131l sebebi yukar\u0131da sayd\u0131klar\u0131m de\u011fildi. S\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k iyi bir sergide olmad\u0131\u011f\u0131ma karar vermi\u015ftim. Haks\u0131zl\u0131k etmek niyetinde de\u011filim. O y\u00fczden durumu a\u00e7\u0131klayay\u0131m.\u00a0Sergei Ivanovich Shchukin 1800’lerde do\u011fmu\u015f Rus bir i\u015f adam\u0131ym\u0131\u015f (Bkz. yukar\u0131daki b\u0131y\u0131kl\u0131). Ayn\u0131 zamanda bir sanatsever ve koleksiyoner olan\u00a0Shchukin, Fransa ziyaretleri s\u0131ras\u0131nda \u00e7ok say\u0131da tablo sat\u0131n alm\u0131\u015f. \u0130\u015f adam\u0131 eski ustalar\u0131n eserlerini toplamak yerine Matisse, Gauguin, Van Gogh, Monet, Rousseau gibi o g\u00fcnlerde (hele ki \u00fclkesinde) az tercih edilen ressamlara y\u00f6nelmi\u015f ve bu sanat\u00e7\u0131lara ait b\u00fcy\u00fck bir koleksiyona sahip olmu\u015f.Louis Vuitton’da a\u00e7\u0131lan sergiyle Shchukin’in toplad\u0131\u011f\u0131 eserler ilk kez Paris’e geri d\u00f6nm\u00fc\u015f. B\u00f6ylece demin sayd\u0131\u011f\u0131m isimlere ek olarak Picasso, Vuillard, Renoir, Sisley, Braque gibi pek \u00e7ok ismin eserlerini g\u00f6rebilece\u011fimiz bir sergi olu\u015fturulmu\u015f. Peki benim sorunum neydi?<\/p>\n

    Paris’te a\u00e7\u0131lan sergilerin \u015f\u00f6yle bir yan\u0131 oluyor: \u0130nsan\u0131 \u015f\u0131mart\u0131yorlar, insan\u0131 de\u011ferli hissettiriyorlar, insana diyorlar ki: “senin bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnmene gerek yok, ben senin yerine her \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. Hatta senin d\u00fc\u015f\u00fcnmediklerini de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, seni \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r, seni s\u00fcrprizlerimle havalara u\u00e7ururum.” \u0130\u015fte bu serginin problemi buydu.\u00a0Shchukin’in toplad\u0131\u011f\u0131 eserler, kendi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde\u00a0bu eserleri toplamaya karar vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemliydi. Dedem\u00a0Shchukin olsayd\u0131, ona \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir minnet duyard\u0131m. Bu sergi \u0130stanbul’da a\u00e7\u0131lsayd\u0131 her haftasonu en az bir kere ziyaret de ederdim ama 2017 y\u0131l\u0131nda Paris’in en \u00f6nemli sergi alanlar\u0131ndan birinde g\u00f6rmek istedi\u011fim sergi bu de\u011fil benim. Louis Vuitton’un bir \u00f6nceki sergisinde de b\u00fct\u00fcnl\u00fck sorunu vard\u0131 ama orada sergilenen her eserde kalbine yedi\u011fin tokad\u0131 \u00e7ok net hissetti\u011fin i\u00e7in umursam\u0131yordun. Muhte\u015fem bir Rothko, muhte\u015fem Bacon’lar, en muhte\u015fem Hodler, Bonnard’\u0131n g\u00fczelli\u011fi, Kallela, “aa Schjerfbeck de getirmi\u015fler” derken serginin bitti\u011fini anlam\u0131yordun. O sergide Paris’in herhangi bir m\u00fczesinde zaten g\u00f6rebilece\u011fin Matisse’ler yoktu. Olabilecek en iyi Matisse vard\u0131. Ve t\u00fcm bunlar o sergiyi kurtar\u0131yordu. Ama sekizinci salona girdi\u011fimde bu sergiyi benim g\u00f6z\u00fcmde kurtarabilecek bir \u015fey yoktu.<\/p>\n

    <\/a><\/p>\n

    Bu s\u0131k\u0131lmam\u0131n bana hi\u00e7 ummad\u0131\u011f\u0131m bir faydas\u0131 oldu. Odan\u0131n ortas\u0131nda durmu\u015f, sergiyle ilgili d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken kar\u015f\u0131mdaki Degas balerini dikkatimi \u00e7ekti ve ona do\u011fru y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131m. “Neden ilgini \u00e7ekti?” diye soracaks\u0131n\u0131z. \u00c7ok g\u00fczel bir soru, sordu\u011funuz i\u00e7in te\u015fekk\u00fcrler. Esere ilgiyle y\u00f6nelmemin iki sebebi vard\u0131:<\/p>\n

    1. \u0130ki g\u00fcn \u00f6ncesinde ziyaret etti\u011fim Henri Fantin-Latour sergisinde Fantin Bey’le ilgili baz\u0131 \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Bunlardan birincisi Fantin Bey’in y\u0131llar i\u00e7inde bir t\u00fcrl\u00fc kendini bulamamas\u0131yd\u0131. Fantin Bey’in Whistler’a \u00f6yk\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc zamanlar\u0131 seviyorum ama sonu\u00e7ta Whistler diye bir ger\u00e7ek var. Fantin Bey’in Hollanda Alt\u0131n \u00c7a\u011f\u0131’na \u00f6yk\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc zamanlar\u0131 sevmiyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc ne gerek var? Fantin Bey’in \u00f6l\u00fcdo\u011falar\u0131na bay\u0131l\u0131yorum. Ama kendisi bu eserlerden nefret edermi\u015f. Fantin Bey’in hi\u00e7 bilmedi\u011fim, Gustave Moreau’ya \u00f6yk\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemi de olmu\u015f. Soruyorum sizlere hakikaten ne gerek var? Ne gerek var? \u0130\u015fte bu sergide Latour’un yapt\u0131\u011f\u0131 Charlotte Dubourg’un Portresini incelemi\u015f ve portrenin b\u00fct\u00fcn\u00fcne, en \u00e7ok da kad\u0131n\u0131n \u015fapkas\u0131n\u0131n \u00fczerindeki \u00e7i\u00e7eklere hayran kalm\u0131\u015ft\u0131m. “Bu \u00f6l\u00fcdo\u011fa i\u015finde Manet bir, sen de be\u015f alt\u0131 falans\u0131n Fantin” diye de kendi kendime not bile vermi\u015ftim. Degas balerinine y\u00f6nelmemin ilk sebebi ete\u011findeki \u00e7i\u00e7ek detay\u0131n\u0131n bana Fantin \u00e7i\u00e7eklerini hat\u0131rlatmas\u0131yd\u0131. Yak\u0131ndan incelemek istedim.<\/p>\n

    <\/a><\/p>\n

    2. Julian Barnes Bey’in Degas makalesini hen\u00fcz okumu\u015ftum. Degas’n\u0131n kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 ilan edilmesindeki sebepleri inceleyen bu makalede yazanlar hakk\u0131nda o kadar \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm ki Degas sinyallerim a\u00e7\u0131k dola\u015f\u0131yordum.<\/p>\n

    K\u0131z\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7i\u00e7eklerini incelerken birden bir \u015fey fark ettim. O ana kadar hi\u00e7 bir Degas tablosunun detaylar\u0131n\u0131 incelememi\u015ftim. Demek istedi\u011fim bir detay\u0131 tek ba\u015f\u0131na ele almam\u0131\u015ft\u0131m. Degas’n\u0131n tekni\u011fini o kadar ba\u015far\u0131l\u0131 buluyorum ki esere hep bir b\u00fct\u00fcn olarak bak\u0131yor bir b\u00fct\u00fcn olarak eserden \u00e7ok memnun kal\u0131yordum. Sizce de bu \u00e7ok garip de\u011fil mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc bence \u00e7ok garip.<\/p>\n

    Bunun \u00fczerine Degas’n\u0131n sevdi\u011fim\/o kadar da sevmedi\u011fim tablolar\u0131n\u0131n \u00fczerinden bir daha ge\u00e7tim ve tablolarda pek \u00e7ok detay fark ettim. Bana kal\u0131rsa en \u00f6nemli kazanc\u0131m \u015fu oldu: Degas, d\u00f6neminin kad\u0131nlar\u0131n\u0131 en do\u011fal h\u00e2lleriyle betimlemi\u015fti. G\u00f6rsel olarak en albenili olduklar\u0131 balerin tablolar\u0131nda bile yorgun, b\u0131km\u0131\u015f, \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan, tek iste\u011fi evinde s\u0131cak yorgan\u0131n\u0131n alt\u0131nda olmak oldu\u011fu a\u00e7\u0131k olan kad\u0131nlar\u0131 da bizimle payla\u015fm\u0131\u015f. Bu, daha sonralar\u0131 pek \u00e7ok \u00f6rne\u011fi kar\u015f\u0131la\u015fsak dahi, Degas’n\u0131n d\u00f6nemi i\u00e7in bir ilk. Manet Bey, Olympia’da bir tanr\u0131\u00e7a de\u011fil, s\u0131radan bir fahi\u015feyi \u00e7izdi\u011fi i\u00e7in skandal yaratm\u0131\u015ft\u0131. Degas’n\u0131n duygular\u0131 olan kad\u0131nlar \u00e7izmesi bu kadar b\u00fcy\u00fck bir etki yaratamam\u0131\u015f. Oysa bana kal\u0131rsa yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey Manet’ninki kadar \u00f6nemli.<\/p>\n

    <\/a><\/p>\n

    Balerin tablolar\u0131n\u0131 incelerken a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6zellikle ilgimi \u00e7ekti. Burada soldaki balerin k\u0131z\u0131n g\u00fczelli\u011fi ba\u015f\u0131m\u0131 d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc. Eli ba\u015f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnceli h\u00e2li, yorgunlu\u011fu, bacaklar\u0131n\u0131n duru\u015fu harikulade.<\/p>\n

    <\/a><\/p>\n

    Bir de bu var. Bu tablonun ismi Beklemek<\/em>. Siyahl\u0131 kad\u0131n\u0131n oturu\u015funa, elinin duru\u015funa bir bak\u0131n l\u00fctfen. Bu kad\u0131n\u0131n hik\u00e2yesi yaz\u0131lmad\u0131 ise mutlaka yaz\u0131lmal\u0131.<\/p>\n

    \"\"<\/a><\/p>\n

    Finali bir Degas “efsanesi” ile yapal\u0131m. Bu kad\u0131n size bu yaz\u0131da anlatmak istedi\u011fim her \u015fey. Ne demi\u015fti kivi b\u00fcy\u00fcklerimiz? “And the way you\u2019re keeping silent \/\u00a0Makes me think that I should be more quiet” Bu kad\u0131n\u0131n mutsuzlu\u011fu kabullenmi\u015fli\u011fi, belki de \u00f6yle olmaktan korktu\u011fum ama her an kendimi bu h\u00e2lde bulabilece\u011fimi bildi\u011fim i\u00e7in, beni hem rahats\u0131z ediyor hem de b\u00fcy\u00fck bir sempati duymama sebep oluyor. Seni \u00e7ok iyi anl\u0131yorum sevgili kad\u0131n. Ama zaten buradaki esas nokta kad\u0131n\u0131 benim \u00e7ok iyi anlamam de\u011fil, Degas’n\u0131n \u00e7ok iyi anlamas\u0131. Dahas\u0131, sorulmas\u0131 gereken soru \u015fu: Seni Degas nas\u0131l bu kadar iyi anlayabildi? Nas\u0131l? (Kinayeli final. ANLAYANA…)<\/p>\n

    <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Size bir \u015fey anlataca\u011f\u0131m: Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce Fondation Louis Vuitton’da a\u00e7\u0131lan Modern Sanat\u0131n Simgeleri: Shchukin (\u015eukin)\u00a0Koleksiyonu sergisine gittim. Sekizinci salona hen\u00fcz girmi\u015ftim ki aniden\u00a0“m\u00fcthi\u015f” bi\u00e7imde s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 hissettim ve bu s\u0131k\u0131nt\u0131 b\u00fct\u00fcn bedenime yay\u0131ld\u0131. O ana kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u015feyler: Uyanmak zorunda kalmak ve so\u011fuk havada evden \u00e7\u0131kmak Son anda yeti\u015fti\u011fim Louis Vuitton otob\u00fcs\u00fcnden kalabal\u0131k dolay\u0131s\u0131yla indirilmek (so\u011fukta yeni otob\u00fcs\u00fc beklemek) Biletim olmas\u0131na ra\u011fmen biletsiz insanlarla (500 ki\u015fi civar\u0131) i\u00e7eri girmek i\u00e7in s\u0131ra beklemek (so\u011fukta) A\u00e7 kalmak Louis Vuitton binas\u0131na yapt\u0131klar\u0131 battaniye desenlerine sinirlenmek<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4125,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[865,247,954,952,951,953],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4120"}],"collection":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4120"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4187,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4120\/revisions\/4187"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}