{"id":5,"date":"2009-01-27T08:20:16","date_gmt":"2009-01-27T13:20:16","guid":{"rendered":"http:\/\/guzelonlu.com\/blog\/?p=5"},"modified":"2015-07-10T14:18:57","modified_gmt":"2015-07-10T12:18:57","slug":"beni-de-cekin-bayim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/beni-de-cekin-bayim\/","title":{"rendered":"Beni de \u00e7ekin, bay\u0131m."},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-14\" style=\"margin: 8px;\" title=\"nadar\" src=\"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/nadar.jpg\" alt=\"nadar\" width=\"127\" height=\"172\" \/>\u00c7o\u011funlu\u011fun dehalar\u0131n pe\u015finde ko\u015ftu\u011fu bir d\u00fcnyada, kendisini toplumdan ay\u0131racak yetenekleri olmamas\u0131na ve hatta ileride \u00e7ok fazla insan taraf\u0131ndan an\u0131lmayacak olmas\u0131na ra\u011fmen d\u00f6neminde iz b\u0131rakm\u0131\u015f adamlara ve bu adamlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 kurcalamay\u0131 seven bir az\u0131nl\u0131\u011fa rastlanabilir. \u00d6rne\u011fin, John Fowles&#8217;un &#8220;Wormholes&#8221;\u00fcn\u00fc okuyanlar, yazar i\u00e7in bu adam\u0131n <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/John_Aubrey\" target=\"_blank\">John Aubrey<\/a> oldu\u011funu fark etmi\u015ftir. Bu ilginin illa ki bir ki\u015fi \u00fczerine yo\u011funla\u015fmas\u0131 elbette gerekmez ama bug\u00fcnlerde bana &#8220;Senin garip adam\u0131n kim?&#8221; diye sorsalar cevab\u0131m &#8220;Gaspard-F\u00e9lix Tournachon&#8221; nam-\u0131 di\u011fer &#8220;Nadar&#8221; olur.<\/p>\n<p>Nadar, babas\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 ile eczac\u0131l\u0131k okumaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ama istedi\u011finin bu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131nca Paris&#8217;e ka\u00e7\u0131p gazetecilik yapmaya ba\u015flam\u0131\u015f bir on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l b\u0131y\u0131kl\u0131s\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nemlerde roman yazd\u0131\u011f\u0131 ve karikat\u00fcrist olarak para kazand\u0131\u011f\u0131 da biliniyor. Ama onu g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015ft\u0131ran \u00f6zelli\u011fi foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. 1850&#8217;lerde foto\u011fraf \u00e7ekmeye ba\u015flayan Nadar, pek \u00e7ok \u00fcnl\u00fc ismi st\u00fcdyosunda a\u011f\u0131rlad\u0131 ve sonraki y\u00fczy\u0131llara Victor Hugo, George Sand, Delacroix gibi pek \u00e7ok sanat\u00e7\u0131n\u0131n siyah beyaz siluetlerini b\u0131rakan isim oldu.<!--more--><\/p>\n<p>Ve fakat Nadar&#8217;\u0131n \u00f6zellikleri bununla bitmez, aksine ba\u015flar ve ilerledik\u00e7e ilgin\u00e7le\u015fir. Foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirdik\u00e7e yeni ilgi alanlar\u0131 geli\u015ftiren Nadar, tarihteki ilk erotik foto\u011fraflara imza atan isimlerden biri. 1860&#8217;lara do\u011fru bir ba\u015fka ilgi alan\u0131 edindi kendisine: Balonculuk. <em>Le G\u00e9ant<\/em> ismini verdi\u011fi bir balon yapan Tournachon, bununla havalan\u0131p ilk defa havadan \u00e7evreyi foto\u011fraflayan insan \u00fcnvan\u0131n\u0131 elde etti. Balonu Jules Verne&#8217;e de ilham kayna\u011f\u0131 oldu ve Verne&#8217;in \u00fcnl\u00fc <em>Balonla Be\u015f Hafta<\/em> roman\u0131 b\u00f6yle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Yazarla yak\u0131n arkada\u015f olan foto\u011fraf\u00e7\u0131 onun romanlar\u0131ndaki baz\u0131 karakterlerin de ta kendisidir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-17\" style=\"margin: 8px;\" title=\"nadar_balon\" src=\"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/nadar_balon.jpg\" alt=\"nadar_balon\" width=\"140\" height=\"197\" \/>Nadar&#8217;\u0131n destek verdi\u011fi bir di\u011fer grup ise daha sonralar\u0131 <em>\u0130zlenimciler<\/em> olarak tan\u0131mlanacak gen\u00e7 ressamlard\u0131r.1874 y\u0131l\u0131nda, me\u015fhur Paris Salonu sergisine kabul edilmeyen bu sanat\u00e7\u0131lara st\u00fcdyosunun kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p onlar\u0131n tablolar\u0131n\u0131 burada sergilemesini sa\u011flad\u0131. Bu sergiyi gezen ele\u015ftirmen Louis Leroy, yazd\u0131\u011f\u0131 makalede sergideki ressamlardan birinin eserinin ismi olan <em>\u0130zlenim: G\u00fcn Do\u011fumu<\/em> ile dalga ge\u00e7mek i\u00e7in gruba <em>\u0130zlenimciler<\/em> diye seslenince bu isim baki kald\u0131.<\/p>\n<p>Benim kendisi ile ilgili en ilgin\u00e7 buldu\u011fum an\u0131 ise Nadar&#8217;\u0131n bir zincirin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 oldu\u011fu Manet&#8217;nin me\u015fhur Olympia&#8217;s\u0131n\u0131n \u00e7izilme hikayesidir. Bu olayla ilgili okudu\u011fum sekiz\/dokuz kayna\u011f\u0131n her birinde farkl\u0131 bir hikaye olsa da bu blogun yazar\u0131 olarak elbette bana en ilgin\u00e7 gelenini anlataca\u011f\u0131m. Janis Tomlinson&#8217;un e\u011fer Robert Hughes daha iyisini yazmasayd\u0131 &#8220;En sevdi\u011fim Goya kitab\u0131&#8221; demekten \u00e7ekinmeyece\u011fim, k\u00fct\u00fcphanemin nadide par\u00e7alar\u0131ndan olan <em>Francisco Goya y Lucientes<\/em> isimli biyografisinde okudu\u011fuma g\u00f6re Charles Baudelaire, arkada\u015f\u0131 olan Nadar&#8217;a \u0130spanya&#8217;ya gitti\u011finde Goya&#8217;n\u0131n \u00e7izdi\u011fi Alba D\u00fc\u015fesi oldu\u011fu iddia edilen n\u00fc tablonun (&#8220;<a href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/\u00c7\u0131plak_Maya\" target=\"_blank\">\u00c7\u0131plak Maya<\/a>&#8220;) foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekmesini rica eder. Nadar bu ricay\u0131 k\u0131rmaz ve bir s\u00fcre sonra foto\u011fraf\u0131 \u015faire teslim eder. Baudelaire, foto\u011fraf\u0131 sergilemesi i\u00e7in Gustave Moreau&#8217;ya verir. Moreau&#8217;nun evinde bu foto\u011fraf\u0131 g\u00f6ren Manet&#8217;nin st\u00fcdyosunda bir s\u00fcre sonra d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel <a href=\"http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Victorine_Meurent\" target=\"_blank\">k\u0131z\u0131llar\u0131ndan <\/a>birinin erotik bir \u00e7\u0131plak tablosu olu\u015fur.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir adamd\u0131r Nadar. Tamamen kendine \u00f6zg\u00fc ilgi alanlar\u0131na ve neslinin \u00f6nemli hareketlerinde arka plandaki parma\u011f\u0131na g\u00fcl\u00fcmseyebilece\u011finiz o garip adamlardan. Asl\u0131na bakacak olursan\u0131z, foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131 bir konu. Onu bir kere daha konu\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7o\u011funlu\u011fun dehalar\u0131n pe\u015finde ko\u015ftu\u011fu bir d\u00fcnyada, kendisini toplumdan ay\u0131racak yetenekleri olmamas\u0131na ve hatta ileride \u00e7ok fazla insan taraf\u0131ndan an\u0131lmayacak olmas\u0131na ra\u011fmen d\u00f6neminde iz b\u0131rakm\u0131\u015f adamlara ve bu adamlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 kurcalamay\u0131 seven bir az\u0131nl\u0131\u011fa rastlanabilir. \u00d6rne\u011fin, John Fowles&#8217;un &#8220;Wormholes&#8221;\u00fcn\u00fc okuyanlar, yazar i\u00e7in bu adam\u0131n John Aubrey oldu\u011funu fark etmi\u015ftir. Bu ilginin illa ki bir ki\u015fi \u00fczerine yo\u011funla\u015fmas\u0131 elbette gerekmez ama bug\u00fcnlerde bana &#8220;Senin garip adam\u0131n kim?&#8221; diye sorsalar cevab\u0131m &#8220;Gaspard-F\u00e9lix Tournachon&#8221; nam-\u0131 di\u011fer &#8220;Nadar&#8221; olur. Nadar, babas\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 ile eczac\u0131l\u0131k okumaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ama istedi\u011finin bu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131nca Paris&#8217;e ka\u00e7\u0131p gazetecilik yapmaya ba\u015flam\u0131\u015f bir on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l b\u0131y\u0131kl\u0131s\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nemlerde roman yazd\u0131\u011f\u0131 ve karikat\u00fcrist olarak para kazand\u0131\u011f\u0131 da biliniyor. Ama onu g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015ft\u0131ran \u00f6zelli\u011fi foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. 1850&#8217;lerde foto\u011fraf \u00e7ekmeye ba\u015flayan Nadar, pek \u00e7ok \u00fcnl\u00fc ismi st\u00fcdyosunda a\u011f\u0131rlad\u0131 ve sonraki y\u00fczy\u0131llara Victor Hugo, George Sand, Delacroix gibi pek \u00e7ok sanat\u00e7\u0131n\u0131n siyah beyaz siluetlerini b\u0131rakan isim oldu.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[6,5,7],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5"}],"collection":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3624,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5\/revisions\/3624"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}