{"id":571,"date":"2010-04-15T06:04:00","date_gmt":"2010-04-15T11:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/guzelonlu.com\/blog\/?p=571"},"modified":"2015-07-29T08:51:02","modified_gmt":"2015-07-29T06:51:02","slug":"9-hafta-updike-ve-epifani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/9-hafta-updike-ve-epifani\/","title":{"rendered":"9. hafta: Updike ve epifani"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Bu da nedir diyenler i\u00e7in \u015furada<\/a> bir a\u00e7\u0131klama var.<\/p><\/blockquote>\n

Nerede duydu\u011fumu hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131mdan gerekli kredileri da\u011f\u0131tamayaca\u011f\u0131m ama bildi\u011fim en g\u00fczel epifani tan\u0131m\u0131 \u015fu san\u0131r\u0131m: “It’s always love at first sight. Sometimes it takes time to recognize.”<\/p>\n

Bu duygusal ba\u015flang\u0131c\u0131n ard\u0131ndan bu yaz\u0131 nereye gider, John Updike’\u0131n me\u015fhur tav\u015fan serisinin ilk kitab\u0131 Rabbit, Run<\/em> (Tav\u015fan Ka\u00e7<\/em>) ile nas\u0131l ba\u011flan\u0131r hi\u00e7 bilemiyorum. Bunu hep birlikte biraz sonra g\u00f6rece\u011fiz. Ama \u015funa eminim ki bir yerlerde James Joyce’dan bahsetmek zorunday\u0131m. Dahas\u0131 James Joyce demi\u015fken Epiphanies<\/em>‘i de atlamamak durumunday\u0131m. Bilgisayar\u0131n ba\u015f\u0131na oturma ve 9. haftay\u0131 tamamlama isteksizli\u011fim g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacak olursa bu zorundal\u0131\u011f\u0131 hemen yerine getirsem hi\u00e7 fena olmayacak: Epifani, h\u0131ristiyanl\u0131kta \u00fc\u00e7 kral\u0131n<\/a> (magi) Bebek \u0130sa’y\u0131 ziyaret ederek onu ilk kez g\u00f6rmesi anlam\u0131na geliyor. \u00c7ocuklu\u011funda s\u0131k\u0131 bir katolik e\u011fitim alm\u0131\u015f Joyce ise bu terimi “s\u0131radan bir olay veya d\u00fc\u015f\u00fcncenin sonsuz bir g\u00fczelli\u011fe \u00e7evrilmesi” olarak kabul etmi\u015f ve Dubliners<\/em> (Dublinliler<\/em>), A Portrait of the Artist as a Young Man<\/em> (Sanat\u00e7\u0131n\u0131n Bir Gen\u00e7 Adam Olarak Portresi<\/em>) gibi eserlerinde epifaniden bol bol yararlanm\u0131\u015f. Modern edebiyatta ise epifani d\u0131\u015f ger\u00e7ekli\u011fin alg\u0131layan i\u00e7in transandantal bir \u00f6nem kazanmas\u0131 manas\u0131na geliyor.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Tav\u015fan, Ka\u00e7’taki epifaniden \u00f6nce eseri biraz anlatmam gerekiyor. Yazar\u0131n 1960’ta yay\u0131nlanan bu roman\u0131 26 ya\u015f\u0131ndaki Harry Angstrom’un hayat\u0131ndan bir kesiti anlat\u0131yor. Harry ya da arkada\u015flar\u0131n\u0131n kendisine lisedeki parlak basketbol g\u00fcnlerinde takt\u0131\u011f\u0131 isimle Rabbit art\u0131k berbat bir kad\u0131nla evlidir, bir \u00e7ocu\u011fu vard\u0131r, bir tanesi daha yoldad\u0131r, hayat\u0131n\u0131 berbat bir i\u015f olan markette meyve s\u0131kaca\u011f\u0131 sat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kazanmaktad\u0131r. Lisedeki basketbol ba\u015far\u0131s\u0131 belki de onun ya\u015fam\u0131ndaki tek g\u00fczel \u015feydir ve \u00e7ok gerilerde kalm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Derken bir ak\u015fam evinden \u00e7\u0131kar, bir anda kendini ka\u00e7arken bulur ve olaylar geli\u015fir.<\/p>\n

Son y\u0131llarda \u00f6zellikle Tom Perrotta romanlar\u0131nda benzerlerini g\u00f6rmeye al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z Tav\u015fan, ka\u00e7ma konusunda da tam bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k \u00f6rne\u011fidir. Sizin anlayaca\u011f\u0131n\u0131z fazla uza\u011fa gidemez. Kar\u0131s\u0131 Janice ve k\u0131z\u0131n ailesinin ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu kilisenin papaz\u0131 durumu d\u00fczeltmek i\u00e7in Harry’e yard\u0131m etmeye karar verir ve onun nas\u0131l biri oldu\u011funu anlayabilmek i\u00e7in Harry’e golf oynamay\u0131 teklif eder.<\/p>\n

David Lodge romanda Updike’\u0131n ikilinin golf oynad\u0131\u011f\u0131 sahneyi anlatt\u0131\u011f\u0131 k\u0131sm\u0131 epifani \u00f6rne\u011fi olarak alm\u0131\u015f. Tav\u015fan, ergenlik d\u00f6neminde kul\u00fcpte golf \u00e7antalar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yarak har\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in oyunun kurallar\u0131n\u0131 bilmektedir. Fakat, bu \u00f6n bilgi onun i\u00e7in yeterli olmaz ve ilk at\u0131\u015f\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131z olur. Bu s\u0131rada rahip Eccles ona kar\u0131s\u0131n\u0131 neden terk etti\u011fini sorar. Tav\u015fan “Sana s\u00f6ylemi\u015ftim ya. Bir \u015feyler eksik” diye cevap verince Eccles, o \u015feyin ne oldu\u011funu sorgulamaya ba\u015flar (“Neden bahsediyorsun Harry? B\u00f6yle bir \u015feyin varoldu\u011funa emin misin? bu \u015fey sert mi yumu\u015fak m\u0131? Mavi mi k\u0131rm\u0131z\u0131 m\u0131?”) . Rahip bu sorular\u0131yla Tav\u015fan’\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken gen\u00e7 adam ikinci at\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapar. Bu at\u0131\u015f\u0131 m\u00fckemmeldir. Tav\u015fan\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fini okuruz: “That’s it!” (“\u0130\u015fte bu!”) B\u00f6ylece Updike’\u0131n epifani paragraflar\u0131 sona erer. Tav\u015fan’\u0131n topu deli\u011fe sokup sokmad\u0131\u011f\u0131 belirsiz ve ayn\u0131 zamanda \u00f6nemsizdir. \u00d6nemli olan Harry’nin neyin eksik oldu\u011funu fark edebilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Lirizm ve metaforlar -bu projenin \u00f6nceki konular\u0131n\u0131 okumu\u015f olanlar\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtmayaca\u011f\u0131 \u00fczere- epifanilerde de kullan\u0131lan iki \u00f6nemli ara\u00e7. E\u011fer f\u0131rsat bulur da Updike’a zaman ay\u0131rabilirseniz yazar\u0131n bu iki konuda da \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6receksiniz. Harry’nin ayd\u0131nlanmas\u0131ndan \u00f6nceki paragraflarda ilk olarak \u015fiirsel bir dille meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Daha sonra ise yaz\u0131 metaforik bir anlam kazan\u0131yor (“his ball is hung way out, lunarly pale against the beautiful black blue of storms”) ve ard\u0131ndan Tav\u015fan’\u0131n Eccles’a “That’s it!” diye ba\u011f\u0131r\u0131yor. O anda yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015ften ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak evlili\u011findeki yanl\u0131\u015f\u0131 g\u00f6steren o “that’s it!”i.<\/p>\n

John Updike’l\u0131, epifanili dokuzuncu haftay\u0131 da b\u00f6ylece tamamlam\u0131\u015f olduk ve siz fark etmeseniz de \u00e7oktan Milan Kundera ve “B\u00fcy\u00fcl\u00fc Ger\u00e7ek\u00e7ilik”le dolu onuncu haftaya yelken a\u00e7t\u0131k. S\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131 kolay tercihlerle a\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yleyen olursa \u00e7ok bozulurum haberiniz olsun.<\/p>\n

* \u0130lk foto\u011fraf\u0131 \u00fcreten ezu<\/a>. \u0130kincisi ise thespeak<\/a>‘e ait. Foto\u011fraflar\u0131n orijinallerine buradan<\/a> ve buradan <\/a>eri\u015febilirsiniz. Her iki foto\u011fraf\u0131n lisans\u0131: Attribution-Noncommercial-Share Alike 2.0 Generic<\/a>. Kitap kapa\u011f\u0131n\u0131n telif haklar\u0131 yay\u0131nc\u0131 kurulu\u015fa ait. T\u00fcm g\u00f6rseller bilgilendirme amac\u0131yla G\u00fczelonl’da kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu da nedir diyenler i\u00e7in \u015furada bir a\u00e7\u0131klama var. Nerede duydu\u011fumu hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131mdan gerekli kredileri da\u011f\u0131tamayaca\u011f\u0131m ama bildi\u011fim en g\u00fczel epifani tan\u0131m\u0131 \u015fu san\u0131r\u0131m: “It’s always love at first sight. Sometimes it takes time to recognize.” Bu duygusal ba\u015flang\u0131c\u0131n ard\u0131ndan bu yaz\u0131 nereye gider, John Updike’\u0131n me\u015fhur tav\u015fan serisinin ilk kitab\u0131 Rabbit, Run (Tav\u015fan Ka\u00e7) ile nas\u0131l ba\u011flan\u0131r hi\u00e7 bilemiyorum. Bunu hep birlikte biraz sonra g\u00f6rece\u011fiz. Ama \u015funa eminim ki bir yerlerde James Joyce’dan bahsetmek zorunday\u0131m. Dahas\u0131 James Joyce demi\u015fken Epiphanies‘i de atlamamak durumunday\u0131m. Bilgisayar\u0131n ba\u015f\u0131na oturma ve 9. haftay\u0131 tamamlama isteksizli\u011fim g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacak olursa bu zorundal\u0131\u011f\u0131 hemen yerine getirsem hi\u00e7 fena olmayacak: Epifani, h\u0131ristiyanl\u0131kta \u00fc\u00e7 kral\u0131n (magi) Bebek \u0130sa’y\u0131 ziyaret ederek onu ilk kez g\u00f6rmesi anlam\u0131na geliyor. \u00c7ocuklu\u011funda s\u0131k\u0131 bir katolik e\u011fitim alm\u0131\u015f Joyce ise bu terimi “s\u0131radan bir olay veya d\u00fc\u015f\u00fcncenin sonsuz bir g\u00fczelli\u011fe \u00e7evrilmesi” olarak kabul etmi\u015f ve Dubliners (Dublinliler), A Portrait of the Artist as a Young Man (Sanat\u00e7\u0131n\u0131n Bir Gen\u00e7 Adam Olarak Portresi) gibi eserlerinde epifaniden bol bol yararlanm\u0131\u015f. Modern edebiyatta ise epifani d\u0131\u015f ger\u00e7ekli\u011fin alg\u0131layan i\u00e7in transandantal bir \u00f6nem kazanmas\u0131 manas\u0131na geliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":581,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42,104],"tags":[105,191,192,193,188,189,190,107],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/571"}],"collection":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=571"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3661,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/571\/revisions\/3661"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/581"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}