{"id":808,"date":"2010-08-06T02:21:18","date_gmt":"2010-08-06T07:21:18","guid":{"rendered":"http:\/\/guzelonlu.com\/blog\/?p=808"},"modified":"2015-07-29T09:05:40","modified_gmt":"2015-07-29T07:05:40","slug":"14-hafta-greene-ve-egzotik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/14-hafta-greene-ve-egzotik\/","title":{"rendered":"14. hafta: Greene ve egzotik"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Bu da nedir diyenler i\u00e7in \u015furada<\/a> bir a\u00e7\u0131klama var.<\/p><\/blockquote>\n

Emperyalizmin y\u00fckseli\u015finin ve s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n edebiyat arenas\u0131nda do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lardan biri de s\u00f6m\u00fcrgeci uluslar\u0131n bir k\u0131s\u0131m yazarlar\u0131n\u0131n farkl\u0131y\u0131\/yeniyi\/bilinmeyeni bulmak \u00fczere kendilerini s\u00f6m\u00fcr\u00fclen “uzak” topraklara atmas\u0131 oldu. Bu yazarlar\u0131n en \u00f6nemli \u00f6rneklerinden biri \u00e7o\u011funuzun bildi\u011fi \u00fczere Graham Greene’nin de \u00e7ok takdir etti\u011fi Joseph Conrad idi.<\/p>\n

“Greene ve egzotik” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir yanl\u0131\u015f anla\u015fmaya kurban gitmemesi i\u00e7in ba\u015ftan \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapmakta da fayda g\u00f6r\u00fcyorum: Bug\u00fcn egzotik kelimesini “\u00e7ekici” ya da “cezbedici” s\u0131fatlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak de\u011fil, TDK’n\u0131n da \u00f6nerdi\u011fi gibi “yabanc\u0131l” manas\u0131nda kullan\u0131yoruz. Greene romanlar\u0131nda Britanya adas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki uzak topraklar\u0131 isim vermeden s\u0131k s\u0131k kullanm\u0131\u015f bir yazar. Hatta onun eserlerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 bu d\u00fcnyaya “Greeneland” deniyormu\u015f. Bu tercihinde de Sierre Leone’de MI6 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerdeki g\u00f6zlemleri ve tecr\u00fcbeleri \u00e7ok etkili olmu\u015ftur kan\u0131s\u0131nday\u0131m.<\/p>\n

Kurguda egzotiklikten yani “uzaklardan” yani “yabanc\u0131ldan” bahsedeceksek eseri okuyacak insanlar\u0131n “yuvada” olduklar\u0131 varsay\u0131m\u0131n\u0131 yapmak zorunda oldu\u011fumuzu fark etmi\u015fsinizdir. The Heart of Matter<\/em>‘da olaylar\u0131n nerede ge\u00e7ti\u011fini bize hi\u00e7bir zaman a\u00e7\u0131klamayan Greene, \u00f6zellikle roman\u0131n ba\u015f\u0131nda (t\u0131pk\u0131 Conrad’\u0131n bu tip eserlerinde yapmay\u0131 tercih etti\u011fi gibi) okuyucunun “memleket” ve “s\u0131la” alg\u0131lar\u0131yla oynuyor. Ne demek istedi\u011fimi a\u00e7\u0131klayay\u0131m.<\/p>\n

Olaylar, roman\u0131n yan karakterlerinden biri olan Wilson’\u0131 anlatarak ba\u015fl\u0131yor ve asl\u0131nda Wilson egzotik dekorun okuyucuya verilebilmesi i\u00e7in sadece bir ara\u00e7. Bu gaye tamamlan\u0131r tamamlanmaz da rotam\u0131z\u0131 as\u0131l adam\u0131m\u0131z Scobie’ye \u00e7eviriyoruz. Greene’in nerede oldu\u011fumuza dair bizleri bir \u015fa\u015f\u0131rtma \u00e7abas\u0131 var (alg\u0131lar\u0131m\u0131zla tam da bu noktada oynuyor). Wilson’\u0131 Bedford Oteli’nde oldu\u011funu s\u00f6yleniyor, yak\u0131nlardaki katedralin \u00e7anlar\u0131 \u00e7al\u0131yor, Bond Street’ten bahsediliyor. T\u00fcm bunlar tipik bir \u0130ngiliz \u015fehrinin \u00f6zellikleri gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u0130lk paragrafta yaban ellerde olundu\u011funa dair kan\u0131tlar ise Wilson’\u0131n a\u00e7\u0131kta olan dizlerinden bahsedilmesi (\u015eort giymek o d\u00f6nemde Britanya erkeklerinin vatanlar\u0131nda yapmad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey) ve dans dersi alan k\u0131zlar\u0131n zenci olmas\u0131. Yazar\u0131n bu ikili\u011fi (ya da ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc m\u00fc demeliyim) yarat\u0131rkenki bir di\u011fer amac\u0131 da s\u00f6m\u00fcrgecilikte \u00fcst\u00fcn olan s\u00f6m\u00fcren taraf\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fcz tarafa kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yaymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yans\u0131tmak istemesi. Afrikal\u0131 k\u0131zlar sa\u00e7lar\u0131n\u0131 t\u0131pk\u0131 \u0130ngiliz k\u0131zlar\u0131 gibi d\u00fczle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, siyahi memurlar ve onlar\u0131n e\u015fleri kendilerini Britanya saltanat\u0131na adam\u0131\u015f, onlar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Egzotik \u00e7o\u011funlukla yazarlar\u0131n romanlar\u0131 i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 bir ara\u00e7 ve fakat \u00e7o\u011funlukla ama\u00e7 de\u011fil. Evet The Heart of Matter<\/em>, kendine olaylar\u0131n ge\u00e7ti\u011fi yer olarak Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131 se\u00e7erek s\u00f6m\u00fcrgecilikle ilgili \u00f6nemli bir eser durumuna gelmi\u015f durumda fakat bu roman\u0131n asl\u0131nda dini inan\u00e7lar\u0131 ve ahlaki sorumluluklar\u0131 sorgulamak i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmiyor. Suriyeli \u00fc\u00e7ka\u011f\u0131t\u00e7\u0131lar, \u00fc\u00e7 kuru\u015fa kendini satabilecek Afrikal\u0131 hizmetliler, ortal\u0131kta neden dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 belli olmayan Hintliler, bol bol s\u0131cak ve Afrika’n\u0131n di\u011fer do\u011fa \u015fartlar\u0131 roman\u0131 renkli ve s\u00fcsl\u00fc bir hale getirmi\u015f. \u00d6te yandan Greene ayn\u0131 olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcnden egzotik \u00f6\u011fesini \u00e7\u0131kartarak da bu roman\u0131 yazabilir miydi? Kesinlikle yazabilirdi.<\/p>\n

Haftaya Muriel Spark ve The Prime of Miss Jean Brodie var. Romandan konu\u015furken belki biraz filminin berbatl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dedikodusunu da yapar\u0131z. Ne dersiniz?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu da nedir diyenler i\u00e7in \u015furada bir a\u00e7\u0131klama var. Emperyalizmin y\u00fckseli\u015finin ve s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n edebiyat arenas\u0131nda do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lardan biri de s\u00f6m\u00fcrgeci uluslar\u0131n bir k\u0131s\u0131m yazarlar\u0131n\u0131n farkl\u0131y\u0131\/yeniyi\/bilinmeyeni bulmak \u00fczere kendilerini s\u00f6m\u00fcr\u00fclen “uzak” topraklara atmas\u0131 oldu. Bu yazarlar\u0131n en \u00f6nemli \u00f6rneklerinden biri \u00e7o\u011funuzun bildi\u011fi \u00fczere Graham Greene’nin de \u00e7ok takdir etti\u011fi Joseph Conrad idi. “Greene ve egzotik” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir yanl\u0131\u015f anla\u015fmaya kurban gitmemesi i\u00e7in ba\u015ftan \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapmakta da fayda g\u00f6r\u00fcyorum: Bug\u00fcn egzotik kelimesini “\u00e7ekici” ya da “cezbedici” s\u0131fatlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak de\u011fil, TDK’n\u0131n da \u00f6nerdi\u011fi gibi “yabanc\u0131l” manas\u0131nda kullan\u0131yoruz. Greene romanlar\u0131nda Britanya adas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki uzak topraklar\u0131 isim vermeden s\u0131k s\u0131k kullanm\u0131\u015f bir yazar. Hatta onun eserlerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 bu d\u00fcnyaya “Greeneland” deniyormu\u015f. Bu tercihinde de Sierre Leone’de MI6 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerdeki g\u00f6zlemleri ve tecr\u00fcbeleri \u00e7ok etkili olmu\u015ftur kan\u0131s\u0131nday\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":811,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[104],"tags":[105,233,234,232,107,235],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/808"}],"collection":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=808"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3652,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/808\/revisions\/3652"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}