{"id":891,"date":"2010-10-05T14:55:57","date_gmt":"2010-10-05T19:55:57","guid":{"rendered":"http:\/\/guzelonlu.com\/blog\/?p=891"},"modified":"2015-07-29T08:53:38","modified_gmt":"2015-07-29T06:53:38","slug":"17-hafta-austen-ve-dickens-ile-havalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/17-hafta-austen-ve-dickens-ile-havalar\/","title":{"rendered":"17. hafta: Austen ve Dickens ile havalar"},"content":{"rendered":"

Bu da nedir diyenler i\u00e7in \u015furada<\/a> bir a\u00e7\u0131klama var.<\/p><\/blockquote>\n

Vay…\u0130ki g\u00fcn arayla iki yaz\u0131. \u0130\u015fte buna g\u00fc\u00e7, performans ve kapasite denir ki benim hedeflerimin bunlar oldu\u011funu da \u00e7o\u011funuz zaten biliyorsunuz. Dickens’\u0131n Bleak House<\/em>‘unu bitiremeyece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz anlar oldu\u011funun fark\u0131nday\u0131m ama g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00fczere ba\u015fard\u0131m. Onu yendim, i\u015fte o kadar. Bleak House<\/em>, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz kadar s\u0131k\u0131c\u0131 bir kitap de\u011fil sadece Dickens’\u0131n mutlak iyi ve mutlak k\u00f6t\u00fclerden olu\u015fan elli k\u00fcsur ana karakterinin ba\u015f\u0131na gelenleri okurken bu roman\u0131 yazmas\u0131ndaki amac\u0131n\u0131n ne olabilece\u011fini zaman zaman sorguluyorsunuz. Bu sorgulaman\u0131n arkas\u0131nda da favori sinsi ve hain kahraman\u0131m\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesi (kim oldu\u011funu s\u00f6ylemiyorum) yok, dedikodu \u00e7\u0131kartmay\u0131n.<\/p>\n

\"\"<\/a>\u0130lgin\u00e7 gelebilir belki ama dikkatli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz hak vereceksiniz: Kurgu d\u00fczyaz\u0131larda herhangi bir durumu, duyguyu ya da olay\u0131 hava durumuyla \u00f6zde\u015fle\u015ftirmeye on sekizinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na kadar rastlanmaz. Bunun istisnas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rt\u0131na sonucu gemimizin alabora olmas\u0131d\u0131r. Oysa romantizmin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve do\u011fan\u0131n hem g\u00f6rsel sanatlarda hem de \u015fiirlerde bol bol yer almaya ba\u015flamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan romanc\u0131lar da d\u0131\u015f d\u00fcnyadaki do\u011fa olaylar\u0131n\u0131n bizlerde uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hisleri sorgulamaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n

Daha sonraki g\u00fcnlerde hava durumu, John Ruskin’in pathetic fallacy<\/a> gibi olumsuz bir isimle and\u0131\u011f\u0131 etkinin tetikleyicilerinden biri oldu. Ruskin, insani duygular\u0131n insan d\u0131\u015f\u0131 varl\u0131klara mal edilmesini yanl\u0131\u015f buluyordu ve bunu “All violent feelings… produce in us a falseness in our impressions of external things, which I would generally characterize as pathetic fallacy” olarak a\u00e7\u0131kl\u0131yordu. Oysa bu durumu Ruskin’den seneler sonra edebi arenada de\u011ferlendirecek olursak o kadar da b\u00fcy\u00fck bir olumsuzlukla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sonucunu \u00e7\u0131kartabiliriz.<\/p>\n

Biraz \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi hava durumunun kurgu edebiyata ilk giri\u015fi 19. y\u00fczy\u0131lda oldu. Bu y\u00fczden de bu haftan\u0131n iki kitab\u0131n\u0131n Emma <\/em>(1816) ve Bleak House<\/em> (Kasvetli Ev<\/em> – 1853) \u00e7ok da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir durum de\u011fil. Emma’da salak kahraman\u0131m\u0131z (karaktere olan sempatimden ilk hafta bahsetmi\u015ftim) Emma’n\u0131n t\u00fcm duygular\u0131 hava \u015fartlar\u0131yla desteklenmektedir. \u00d6rne\u011fin, sala\u011f\u0131m\u0131z sonunda Mr Knightley’e a\u015f\u0131k oldu\u011funu anlar ve bunun hemen ard\u0131ndan da adam\u0131 kendi elleriyle Harriet’in kuca\u011f\u0131na att\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark eder. Emma’n\u0131n hayat\u0131n\u0131n bu en berbat g\u00fcn\u00fcnde birden g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc ya\u011fmur ya\u011fmaya ba\u015flar. “Hava olaylar\u0131n kasvetine kasvet katmaktad\u0131r.” (Ruskin’in kulaklar\u0131 \u00e7\u0131nlas\u0131n). Oysa ertesi g\u00fcn Mr Knightley Emma’ya evlilik teklif etmek \u00fczere geldi\u011finde g\u00fcne\u015f de yeniden g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki yerini al\u0131verir.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dickens’\u0131n Bleak House<\/em>‘unda ise durum biraz daha farkl\u0131. Bu romanda hava, insanlar\u0131n ruh hallerini anlatmak i\u00e7in de\u011fil, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz durumun berbatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha iyi anlayabilmemiz ve roman\u0131n atmosferine girebilmemiz i\u00e7in destekleyici bir g\u00fc\u00e7 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f. Britanya \u0130mparatorlu\u011fu’nun ba\u015fkenti gri, kirli, ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ve pistir. Dahas\u0131 bu ya\u011f\u0131\u015flar ve sisin getirdi\u011fi karanl\u0131k ve kasvetli hava sanki hi\u00e7 yok olmayacak gibidir ve sizi var g\u00fcc\u00fcyle i\u00e7ine \u00e7ekmektedir. T\u0131pk\u0131 senelerdir s\u00fcren ve b\u00fcrokrasinin engelleri y\u00fcz\u00fcnden bir t\u00fcrl\u00fc sonuca ba\u011flanamayan, y\u0131llarca da sonu\u00e7lanamayacak gibi g\u00f6r\u00fcnen, roman\u0131n t\u00fcm kahramanlar\u0131n\u0131n \u00f6yle veya b\u00f6yle bula\u015fmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 Jarndyce Jarndyce’e kar\u015f\u0131 davas\u0131 gibi. T\u00fcm roman boyunca Londra’n\u0131n bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 havas\u0131 bizimle birliktedir.<\/p>\n

Havalar modern kurguda da s\u0131k s\u0131k yard\u0131m\u0131na ba\u015fvurulan bir kaynak. Farkl\u0131 bir \u00f6rnek olacak ama s\u00f6ylemeden ge\u00e7emeyece\u011fim. D\u00fcn Lodge’\u0131n makalesini okumam\u0131n ard\u0131ndan Lumet klasi\u011fi 12 Angry Me<\/em>n<\/a>‘i bir kere daha izledim. Filmi izlerken b\u00fct\u00fcn o s\u0131caklar, aniden bast\u0131ran ya\u011fmur biraz daha anlaml\u0131 geldi. Siz bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bilmek isterim.<\/p>\n

Gelecek hafta Samuel Beckett ile aporia konusunu i\u015fleyece\u011fiz. Yaz\u0131n\u0131n o kadar g\u00fczel, o kadar g\u00fczel olmas\u0131n\u0131 istiyorum ki bunu nas\u0131l ba\u015faraca\u011f\u0131m hi\u00e7 ama hi\u00e7 bilemiyorum. \u00c7ok sevmek bazen \u00e7ok zor olabiliyor. Bana \u015fans dileyin.<\/p>\n

[Foto\u011fraflar\u0131n telif haklar\u0131 foto\u011fraflar\u0131 \u00e7ekenlere aittir. Burada bilgilendirme amac\u0131yla kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.]<\/span><\/h5>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu da nedir diyenler i\u00e7in \u015furada bir a\u00e7\u0131klama var. Vay…\u0130ki g\u00fcn arayla iki yaz\u0131. \u0130\u015fte buna g\u00fc\u00e7, performans ve kapasite denir ki benim hedeflerimin bunlar oldu\u011funu da \u00e7o\u011funuz zaten biliyorsunuz. Dickens’\u0131n Bleak House‘unu bitiremeyece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz anlar oldu\u011funun fark\u0131nday\u0131m ama g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00fczere ba\u015fard\u0131m. Onu yendim, i\u015fte o kadar. Bleak House, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz kadar s\u0131k\u0131c\u0131 bir kitap de\u011fil sadece Dickens’\u0131n mutlak iyi ve mutlak k\u00f6t\u00fclerden olu\u015fan elli k\u00fcsur ana karakterinin ba\u015f\u0131na gelenleri okurken bu roman\u0131 yazmas\u0131ndaki amac\u0131n\u0131n ne olabilece\u011fini zaman zaman sorguluyorsunuz. Bu sorgulaman\u0131n arkas\u0131nda da favori sinsi ve hain kahraman\u0131m\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesi (kim oldu\u011funu s\u00f6ylemiyorum) yok, dedikodu \u00e7\u0131kartmay\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":893,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[104],"tags":[250,137,105,109,66,249,107],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/891"}],"collection":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=891"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3648,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/891\/revisions\/3648"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guzelonlu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}