Sanat üstüne

Edvard Munch’un gözleri

Kısa süre önce Glokom-net.org’dan Halil Bey’le Edvard Munch hakkında bir sohbetimiz olmuştu. Bu haftasonu Tate etc.‘da konuyla ilgili bir makale görünce Munch’un göz rahatsızlığının ayrıntılarını merakla okudum.

1930 yılında Munch’un sağ gözünün içinde kanama başlamış ve ressam bu sorunuyla ilgili Norveç’in önde gelen göz doktorlarından Johan Raeder’e başvurmuş. Doktorun notlarında sanatçının sol gözünde yıllardır sorun olduğu yazıyormuş. Sağ gözündeki bu kanamanın ardından ressamın görüş yeteneği iyiden iyiye azalmış. Raeder Munch’a uzun süreli bir yatak istirahati tavsiye etmiş. Bu süre boyunca ressamın yazılı ya da sözlü hiçbir şekilde rahatsız edilmemesini istemiş.

Ressamın hastalığı pek çok açıdan enteresan. Her ne kadar sanatçıyı çok korkutmuş olsa da meslektaşları Mary Cassatt, Georgia O’Keeffe ya da Edgar Degas’da olduğu gibi kariyerinin sonlanmasına sebep olmamış. Dahası tüm bu hastalık süreci boyunca Munch, gördüklerini görebildiği şekilde resmetmeye devam etmiş. Ressamın aylar boyunca süren sistemli çalışması geriye hem doktorlara büyük bir kaynak hem de sanatseverlere coşkuyla bakabilecekleri tablolar bırakmış.

Yukarıda Munch’un 1930 tarihli Ressamın Retinası adlı çalışmasını sizlerle paylaştım. Aşağıda ise gene 1930’da çizdiği Bozuk Görüş isimli tablosu var.

Bu hastalığın Munch’u derinden etkilediği ve çok korkuttuğu açık. Kendisini yatakta dinlenirken çizdiği aşağıdaki tablosu bu ölüm korkusunun bir kanıtı gibi. Munch yatakta uzanmış ve eli ile gözünü kapatmışken ön tarafında bir kurukafa ressama eşlik ediyor.

Neyse ki bu hastalık Munch’a kalıcı zarar vermemiş ve sanatçı 1931 yılında yeniden eski çalışmalarına geri dönebilmiş. Böylece hem o sevdiğimiz tablolarını yapmaya devam etmiş hem de benim gizli gizli beğendiğim fotoğraflarından ve filmlerinden çekmiş.

Ben Munch’un deliliğinden her zaman etkilenmişimdir. Sizler ressam hakkında ne düşünüyorsunuz? Yorum yapmadan önce Munch’un gözlerinin içine bir kere daha bakın ve ona göre cevap verin lütfen!

Previous Post Next Post

Bir de bu yazilar var

3 Yorum

  • Reply halilates 28/09/2012 at 15:45

    Korkuyor, tüm hayatından ve gelecek hayatından korkuyor, zamanın onu bulmadan çekip gitmesini bekliyor.
    Her hastalık sonrası orada olmak ve hala o bedene sahip olmak, geçerken-diğerini beklemek; tüm bu hikaye taşınması zor bir yük olmalı.

  • Reply halil ateş 19/09/2016 at 08:30

    Le musée Marmottan Monet’de açılan “Hodler, Monet, Munch” sergisinde yukarıda bahsettiğiniz resimleri görmek mümkün (http://www.marmottan.fr/fr/Exposition_en_cours-musee-2576). Sergi 22 Ocak 2017’ye kadar açık.

    • Reply Bahar Malik 26/09/2016 at 06:34

      Ben bu sergiye giderim :)

    Leave a Reply to halil ateş İptal